Expertisegebied
Myna, een open zorgcampus
Psychiatrische zorginstellingen dragen vaak een beladen geschiedenis met zich mee: afgesloten domeinen, hoge muren en een duidelijke afstand tot de samenleving. Myna wil dat beeld resoluut achter zich laten. Op termijn wordt Campus Melveren verlaten en verschuift de volledige werking naar Campus Stad (Ziekeren), net ten zuiden van het centrum van Sint-Truiden. Daar moet een zorgomgeving ontstaan die open, warm en geïntegreerd is in de stad. Niet langer een enclave, maar een plek waar patiënten, medewerkers, buurtbewoners en bezoekers elkaar kunnen ontmoeten.
Sweco begeleidt deze transformatie met een vernieuwd masterplan dat voortbouwt op eerdere visies en ze aanpast aan de hedendaagse inzichten in zorg, stedenbouw en duurzaamheid. Centraal staat een duidelijke ambitie: de campus moet niet alleen functioneel verbeteren, maar ook een nieuwe identiteit krijgen die aansluit bij de open en herstelgerichte visie van Myna.
- Expertise:
- Health & life sciences
- Klant
- Broeders van Liefde vzw
- Locatie
- Sint-Truiden
- Sweco services
- Masterplanning, architectuur, interieur, stabiliteit, speciale technieken, akoestiek
- Partners
- Landschapsontwerp: Aad – EPB: Veto
Van instelling naar park
De bestaande campus is vandaag uitgestrekt, moeilijk leesbaar en weinig uitnodigend voor de omgeving. Hoewel er veel groen aanwezig is, voelt het domein niet aan als een park en ontbreekt een duidelijke structuur. Het masterplan vertrekt daarom vanuit de kwaliteiten die er al zijn, het landschap, de historische gebouwen en de nabijheid van de stad en versterkt die tot een samenhangend geheel.
De site wordt ontwikkeld als een publiek toegankelijk parkgebied dat deel uitmaakt van een bredere groene corridor door het stadsdeel Sint-Pieter. Wandel- en fietspaden doorkruisen het domein, autoverkeer wordt naar de randen verplaatst en nieuwe dreven en bomen geven de campus een herkenbare structuur. Zo ontstaat een groene long die niet alleen therapeutisch werkt voor patiënten, maar ook een waardevolle publieke ruimte vormt voor de buurt.
De grens tussen zorg en stad vervaagt
Een van de belangrijkste doelstellingen is het doorbreken van het gesloten karakter. Vandaag is de campus vooral naar binnen gericht; in de toekomst moet ze juist een uitnodigende overgang vormen tussen zorgsite en woonwijk. Dat gebeurt onder meer door een nieuwe hoofdtoegang te creëren en door publieke functies toe te voegen die ook voor externe bezoekers aantrekkelijk zijn.
Aan de ingang komt een ontmoetingsplein dat fungeert als scharnier tussen stad en campus. In het nieuwe administratieve gebouw wordt op het gelijkvloers een kleinschalige horecavoorziening ondergebracht, zodat wandelaars, fietsers en buurtbewoners de site spontaan kunnen gebruiken. De campus wordt zo een dagelijkse bestemming in plaats van een plek waar men enkel komt voor zorg.
Dit project is het resultaat van onze constructieve en verkennende samenwerking met Myna. We kregen volop ruimte en vertrouwen om de ideeën uit het masterplan te vertalen naar dit eerste deelproject. De landmark verenigt alle algemene functies van de campus in een compact en markant bouwvolume, dat een hechte twee-eenheid vormt met het bestaande kloostergebouw. Het zorggebouw is toekomstgericht en flexibel ontworpen, waarbij de verschillende afdelingen slim zijn geschakeld. Wat betreft zorgvisie is dit één van de eerste nieuwbouwprojecten in Vlaanderen waar een HIC-werking (High & Intensive Care) wordt geïntroduceerd. Deze aanpak legt een sterke nadruk op veiligheid, preventie en een persoonlijke, patiëntgerichte benadering.
Frederique Lievens, architect – Sweco architects
Een herkenbaar hart voor een uitgestrekte site
De huidige campus mist een duidelijk centrum en oriëntatiepunt. Daarom voorziet het plan een nieuw landmarkgebouw waarin alle administratieve diensten worden gebundeld. Dit gebouw markeert niet alleen de hoofdingang, maar creëert ook een herkenbaar hart voor de hele site. Samen met het aangrenzende plein vormt het een plek van ontmoeting, ontvangst en activiteit.
Daarnaast wordt een nieuw zorggebouw gerealiseerd voor intensieve psychiatrische zorg, ontworpen volgens hedendaagse normen. Ondergronds parkeren zorgt ervoor dat bovengrondse ruimte vrijkomt voor groen en verblijfskwaliteit, terwijl de bereikbaarheid behouden blijft.
Erfgoed als drager van identiteit
Opvallend is dat niet gekozen wordt voor een volledige nieuwbouwcampus. Integendeel: verschillende historische gebouwen blijven behouden en krijgen een nieuwe invulling. De kapel en het klooster worden gerenoveerd en geïntegreerd in het nieuwe geheel, onder meer als conferentie- en ontmoetingsruimte. Door deze gebouwen te verbinden met de nieuwbouw ontstaat een campus die zowel continuïteit als vernieuwing uitstraalt.
Die aanpak versterkt niet alleen de ruimtelijke kwaliteit, maar ook de band met de omgeving. De historische volumes fungeren als herkenningspunten in het stadsbeeld en geven de campus een menselijke schaal.
Zorg op maat in een huiselijke omgeving
Ook de organisatie van de zorg zelf verandert. Grootschalige institutionele gebouwen maken plaats voor kleinschalige afdelingen die meer aansluiten bij het dagelijks leven van patiënten. Nieuwe zorgvolumes worden opgevat als paviljoenen in het park, vaak rond patio’s die veilige en beschutte buitenruimtes bieden.
Iedere afdeling van de nieuwbouw Intensieve Diensten is voorzien van een eigen voordeur, waardoor een uitnodigende en laagdrempelige uitstraling ontstaat. De verschillende afdelingen zijn onderling met elkaar verbonden door middel van een zorgstraat. Centraal in het gebouw is er een ICU (Intensive Care Unit) voorzien om nieuwe patïenten te ontvangen, op een huiselijker, niet-institutionele manier, met één op één begeleiding. Zo ontstaat een omgeving die rust, privacy en herstel ondersteunt, terwijl personeel zich efficiënt tussen de afdelingen kan verplaatsen.
Deze architectuur sluit aan bij de visie van Myna om zorg te bieden in open dialoog met patiënt en samenleving, in een warme en betrokken sfeer.
Dit project is het resultaat van onze constructieve en verkennende samenwerking met Myna. We kregen volop ruimte en vertrouwen om de ideeën uit het masterplan te vertalen naar dit eerste deelproject. De landmark verenigt alle algemene functies van de campus in een compact en markant bouwvolume, dat een hechte twee-eenheid vormt met het bestaande kloostergebouw. Het zorggebouw is toekomstgericht en flexibel ontworpen, waarbij de verschillende afdelingen slim zijn geschakeld. Wat betreft zorgvisie is dit één van de eerste nieuwbouwprojecten in Vlaanderen waar een HIC-werking (High & Intensive Care) wordt geïntroduceerd. Deze aanpak legt een sterke nadruk op veiligheid, preventie en een persoonlijke, patiëntgerichte benadering.
Frederique Lievens, architect – Sweco architects
Toekomstbestendig en duurzaam
De herontwikkeling biedt ook kansen om de campus klimaatrobuust te maken. Nieuwe gebouwen worden uitgerust met duurzame technieken zoals warmtepompen en groendaken, terwijl het landschap wordt ingericht om regenwater lokaal te laten infiltreren via wadi’s en waterdoorlatende verharding. Het bestaande groen wordt zoveel mogelijk behouden en aangevuld met nieuwe aanplantingen, wat de biodiversiteit en het microklimaat versterkt.
Een langetermijnvisie voor zorg in de stad
De transformatie van Campus Stad is geen kortetermijnproject, maar een gefaseerd traject dat zich over meerdere decennia uitstrekt. Stap voor stap groeit de site uit tot een open zorgcampus die naadloos aansluit op het stedelijke weefsel van Sint-Truiden. Door zorg, natuur en publieke ruimte te verweven, ontstaat een plek die niet alleen functioneert voor patiënten en medewerkers, maar ook een duidelijke maatschappelijke meerwaarde heeft.
Het project toont hoe hedendaagse masterplanning kan bijdragen aan de destigmatisering van geestelijke gezondheidszorg en aan de creatie van inclusieve stedelijke omgevingen. De campus wordt zo niet alleen een plaats van behandeling, maar ook een onderdeel van het dagelijkse leven in de stad, een omgeving waar herstel, ontmoeting en gemeenschap centraal staan.