Ruimtelijke beleidsplanning & planinstrumenten
WALDEN: bouwen aan een toekomst waarin wonen, landschap en natuur elkaar versterken
Sweco heeft samen met Maat-ontwerpers, Plusoffice, Ruimtevaarder, Leidsman en Land Advocaten een raamcontract verworven voor de opmaak van een intergemeentelijke woonstudie en ruimtelijke beleidsacties binnen het strategisch project WALDEN. Met deze opdracht ondersteunen we de betrokken gemeenten in de regio tussen het Zoniënwoud en het Meerdaalwoud bij het uitwerken van de toekomstige krijtlijnen voor wonen en ruimtelijke ontwikkeling, en vertalen we deze ambities naar concrete acties op het terrein.
WALDEN brengt verschillende gemeenten samen rond gedeelde uitdagingen zoals de groeiende vraag naar woningen, economische ontwikkeling, mobiliteit, recreatie en natuurbehoud. Via een geïntegreerde en intergemeentelijke aanpak werken we aan een toekomstgerichte visie die ruimte biedt aan ontwikkeling en tegelijk de landschappelijke, ecologische en ruimtelijke kwaliteiten van deze unieke regio versterkt.
- Klant
- Provincie Vlaams-Brabant, Gemeente Bertem, Huldenberg en Oud-Heverlee, Stad Leuven
- Locatie
- Brussel, België
- Sweco scoop
- opmaak van intergemeentelijke woonstudie en ruimtelijke beleidsacties
- Partners
- Maat-ontwerpers, Plusoffice, Ruimtevaarder, Leidsman en Land Advocaten
Wat is WALDEN?
WALDEN staat voor Wouden, Akkers en Landschappen langsheen de Dijlevallei Ecologisch laten Netwerken. Het strategisch project brengt de provincie Vlaams-Brabant, de gemeenten Bertem, Huldenberg en Oud-Heverlee, de stad Leuven en verschillende regionale partners samen rond een gemeenschappelijke ambitie: het versterken van de open ruimte en de landschappelijke kwaliteit van de regio.
Het projectgebied maakt deel uit van de Brabantse Wouden, één van de drie nieuwe Nationale Parken in Vlaanderen. De ambitie is om natuurgebieden beter met elkaar te verbinden, biodiversiteit te versterken en tegelijk ruimte te bieden aan wonen, werken en recreatie.
De afgelopen jaren werd reeds een gebiedsvisie uitgewerkt voor de Brabantse Wouden. De volgende stap bestaat uit de opmaak van een intergemeentelijke woonstudie, die inzicht moet geven in de toekomstige woonbehoeften en ruimtelijke uitdagingen van de regio. Op basis van deze studie worden de ambities uit de gebiedsvisie verder geconcretiseerd en vertaald naar ruimtelijke beleidskeuzes, plannen en projecten voor de betrokken gemeenten.
Ruimte voor ontwikkeling binnen een waardevol landschap
De regio bevindt zich op het kruispunt van verschillende uitdagingen. De nabijheid van Leuven en Brussel zorgt voor een groeiende druk op de beschikbare ruimte. Tegelijk worden de gevolgen van klimaatverandering steeds zichtbaarder, met uitdagingen rond waterbeheer, droogte, hitte en biodiversiteit.
De betrokken gemeenten willen daarom een duidelijk kader ontwikkelen voor toekomstige groei. Niet alleen voor wonen, maar ook voor bedrijvigheid, recreatie en mobiliteit. Daarbij staat één vraag centraal: hoe kunnen ontwikkelingen bijdragen aan de kwaliteit van het landschap in plaats van deze onder druk te zetten?
Door wonen, natuur, landbouw en open ruimte samen te bekijken ontstaat een geïntegreerde visie die verder gaat dan traditionele ruimtelijke planning.
Een geïntegreerde aanpak voor wonen en ruimtelijke ontwikkeling
De opdracht binnen WALDEN gaat verder dan één studie of beleidsdocument. Sweco en zijn partners werden aangesteld via een raamcontract van vier jaar dat de betrokken gemeenten ondersteunt bij een reeks strategische deelopdrachten, waaronder de intergemeentelijke woonstudie, ruimtelijke beleidsplannen, RUP’s en masterplannen. De ambitie is groot: de bestaande visie voor de Brabantse Wouden vertalen naar concrete beleidskeuzes en uitvoerbare projecten op het terrein.
De eerste stap binnen dit traject is de opmaak van de intergemeentelijke woonstudie. Vanuit onze geïntegreerde visie wordt deze studie parallel uitgewerkt met de strategische visie van de ruimtelijke beleidsplannen, zodat wonen, ruimtelijke ontwikkeling en landschapskwaliteit vanaf het begin in samenhang worden benaderd. Daarbij wordt via ontwerpend onderzoek onderzocht hoe de woonbehoeften van de verschillende gemeenten kunnen worden opgevangen binnen de bestaande kernen en hoe toekomstige ontwikkelingen kunnen bijdragen aan een kwalitatieve leefomgeving.
Een belangrijk uitgangspunt is dat woonbeleid niet los kan worden gezien van de ruimtelijke structuur van een regio. Daarom worden thema’s zoals landschap, mobiliteit, waterbeheer, klimaatadaptatie en biodiversiteit vanaf het begin geïntegreerd in het proces.
Deze aanpak helpt lokale besturen om keuzes te maken die niet alleen vandaag relevant zijn, maar ook op lange termijn bijdragen aan een duurzame ontwikkeling van de regio.
Klimaat, water en biodiversiteit als ruimtelijke dragers
Klimaatadaptatie, waterbeheer en biodiversiteit vormen belangrijke bouwstenen van de toekomstige visie voor WALDEN.
De regio beschikt over waardevolle beekvalleien, bosgebieden en open ruimte die een cruciale rol spelen voor natuurverbindingen, wateropvang en klimaatbestendigheid. Door deze kwaliteiten als uitgangspunt te nemen voor toekomstige ontwikkelingen kan een robuuster landschap ontstaan dat beter bestand is tegen de uitdagingen van morgen.
Het project draagt zo niet alleen bij aan aantrekkelijke woonomgevingen, maar ook aan de versterking van ecosystemen en natuurlijke processen binnen de Brabantse Wouden.
De kracht van samenwerking
Voor Sweco vormt WALDEN een bijzonder project omdat verschillende expertises samenkomen binnen één geïntegreerde opdracht. Vanuit onze ervaring met woonstudies, ruimtelijke beleidsplannen, strategische planning en ontwerpend onderzoek ondersteunen we de betrokken gemeenten bij het uitwerken van een toekomstgerichte visie.
Samen met onze consortiumpartners Maat-ontwerpers, Plusoffice, Ruimtevaarder, Leidsman en Land Advocaten bouwen we verder op het voorbereidende werk dat de voorbije jaren werd uitgevoerd. Het consortium brengt expertise samen op het vlak van ruimtelijke planning, dorpse architectuur, stedenbouwkundig ontwerp, participatie en beleidsontwikkeling. Zo werken we aan toekomstgerichte strategieën die niet alleen inspelen op woon-en ruimtevragen, maar ook bijdragen aan de identiteit en ruimtelijke kwaliteit van de dorpen en landschappen binnen de regio.
Intergemeentelijke samenwerking rond wonen en ruimtelijke beleidsplanning blijft bovendien eerder uitzonderlijk in Vlaanderen. Net daardoor biedt WALDEN een unieke kans om uitdagingen op regionale schaal aan te pakken en de verdere ontwikkeling van dorpen en kernen te koppelen aan een sterke landschappelijke visie voor de Brabantse Wouden.
Samen bouwen aan de toekomst
Een belangrijk onderdeel van de aanpak is de actieve betrokkenheid van lokale actoren. Via co-creatieve WALDEN-dagen worden gemeenten, bewoners, landbouwers, organisaties en andere stakeholders betrokken bij de verdere uitwerking van de visie.
Deze participatieve aanpak zorgt ervoor dat lokale kennis en ambities mee richting geven aan het project. Zo ontstaat een breed gedragen basis voor de verdere uitwerking van woon- en ruimtelijk beleid in de regio.
Een visie voor 2035 en verder
De ambitie van WALDEN gaat verder dan het opstellen van een beleidsdocument. Het project wil de basis leggen voor een regio waar wonen, natuur, landbouw, recreatie en economie elkaar versterken.
Een succesvolle realisatie betekent dat de dorpen zich op een kwalitatieve manier kunnen ontwikkelen, terwijl de open ruimte en de landschappelijke identiteit van de Brabantse Wouden behouden blijven en verder worden versterkt.
Samen met de provincie Vlaams-Brabant, de gemeenten Bertem, Huldenberg en Oud-Heverlee, de stad Leuven en de andere partners engageert Sweco zich voor een langdurig traject waarin wonen, ruimtelijke ontwikkeling en landschapskwaliteit in samenhang worden benaderd. De komende vier jaar zetten we onze expertise in om de ambities van WALDEN stap voor stap te vertalen naar beleidsinstrumenten, ruimtelijke plannen en concrete realisaties op het terrein.