Sweco Belgium
Water inzetten als bondgenoot in de klimaatadaptatie
In augustus staat water centraal bij Sweco. We kijken daarbij naar water als systeem, want water stopt niet aan de perceelsgrens, de lozingspijp of de rand van een bedrijventerrein. Elke ingreep heeft impact op de bredere watercyclus: van neerslag, infiltratie en grondwater tot proceswater, afvalwater, oppervlaktewater en hergebruik.
Vandaag kijken we naar de sleutelrol die water speelt in klimaatadaptatie.
De toekomst van waterbeheer ligt bij coalities,
data en systeemdenken
Water toont ons steeds duidelijker hoe snel het klimaat verandert en hoe sterk dat een impact heeft op onze leefomgeving: stormen worden heviger, waterlopen treden extremer en meer buiten hun oevers, droogtes duren langer, steden oververhitten.
Deze uitdagingen los je niet alleen op met meer dijken, grotere buffers of slimmere pompen.
De echte oplossing ligt dieper: we moeten water opnieuw benaderen als één samenhangend systeem, en daarbij alle sectoren en geledingen betrekken van onze maatschappij die water gebruiken en nodig hebben. Zee, rivieren, kanalen, beken, grondwater, riolering, open ruimte, steden, industrie en landbouw beïnvloeden elkaar voortdurend.
Dat vraagt om een andere manier van denken én samenwerken.
Voor de waterconsultants van Sweco ligt de toekomst van waterbeheer:
in coalities en samenwerking
tussen waterloopbeheerders en over sectoren heen
in een proactieve aanpak
die vooruitkijkt en toekomstgerichte keuzes maakt
in digitale inzichten
die realtime beslissingen ondersteunen
in ontwerpen
die tegelijk bescherming, veerkracht en ruimtelijke kwaliteit creëren
Op die manier beschouwen we water als een bondgenoot in de klimaatadaptatie, niet als een te bestrijden bedreiging.
Van reageren op water naar vooruitkijken met water
Waterbeheer was lange tijd vooral gericht op controle: afvoeren, kanaliseren, tegenhouden of technisch beheersen. Die aanpak heeft onze steden, landbouwgebieden, industrie en infrastructuur mee mogelijk gemaakt.
Maar het klimaat zet dat model onder druk.
We krijgen steeds vaker te maken met twee uitersten tegelijk: periodes met te veel water en periodes met te weinig water.
Hevige neerslag veroorzaakt piekdebieten en wateroverlast.
Langdurige droogte zet waterbeschikbaarheid, natuur, landbouw, scheepvaart en drinkwatervoorraden onder druk.
Kustgebieden krijgen te maken met zeespiegelstijging en stormvloeden.
Waterlopen moeten tegelijk water kunnen afvoeren, bufferen, vasthouden en verdelen.
Vanuit die complexiteit pakken onze waterexperts waterbeheer toekomstgericht aan:
- scenario’s vooraf doorrekenen en niet alleen reageren wanneer het misloopt
- kijken naar de watergebruikers in de omgeving en synergieën zoeken tussen sectoren, en niet enkel project per project optimaliseren.
- beslissingssystemen ontwikkelen die beheerders helpen om op het juiste moment de juiste keuzes te maken, afgestemd met de verschillende watergebruikers.
Klimaatverandering dwingt ons om waterbeheer anders te organiseren: niet per project of per waterloop, maar als één verbonden systeem waarin data, samenwerking en vooruitdenken bepalen hoe veerkrachtig onze leefomgeving wordt.
Annelies Anthierens, Ports & Waterways Business Unit Manager bij Sweco
De sleutel: coalities tussen waterloopbeheerders
Water houdt zich niet aan administratieve grenzen.
Een ingreep in een bovenstrooms gebied kan gevolgen hebben voor een stad verderop.
Een waterpeil beïnvloedt landbouw, industrie, natuur en scheepvaart.
Een stormvloedkering beschermt niet alleen infrastructuur, maar ook woningen, publieke ruimte, economische activiteit en historische stadsdelen.
Daarom wordt samenwerking tussen waterloopbeheerders steeds belangrijker, waarin verschillende actoren hun kennis, data en verantwoordelijkheden samenbrengen: Vlaamse en lokale overheden, haven- en kustbeheerders, rioolbeheerders, natuurbeheerders, landbouworganisaties, bedrijven, kennisinstellingen en ontwerpers.
Sweco zet mee zijn schouders onder deze coalities, om drie redenen.
Coalities maken het mogelijk om beslissingen op systeemniveau te nemen.
Wie alleen naar één waterloop en één sector kijkt, mist de interactie met het bredere netwerk en de samenleving.
Coalities zorgen voor snellere en beter onderbouwde keuzes tijdens extreme weersituaties.
Bij storm, piekneerslag of droogte telt niet alleen de technische capaciteit van infrastructuur, maar ook de manier waarop beheerders informatie delen en acties op elkaar afstemmen.
Coalities vergroten het draagvlak voor ingrepen.
Ruimte voor water, peilbeheer, buffering of tijdelijke overstromingszones raken vaak aan verschillende belangen. Een geïntegreerd proces helpt om die belangen vroeg in beeld te brengen en om oplossingen te ontwerpen die meerdere doelen combineren.
Digitale revolutie:
meten = weten = voorspellen
Naast samenwerking verandert ook technologie het waterbeheer. Realtime data, sensoren, hydrologische modellen en digital twins maken het mogelijk om watersystemen veel dynamischer te begrijpen.
Onze waterconsultants brengen meetgegevens, weersvoorspellingen, peilmetingen, debieten, infrastructuurdata en scenario’s samen, in een digitaal model dat niet alleen toont wat er vandaag gebeurt, maar ook wat er kan gebeuren.
Dat verandert de rol van data fundamenteel.
Sweco gebruikt data niet langer alleen om achteraf te analyseren.
We zetten ze in om vooruit te kijken:
- Wat is de impact van de zeespiegelstijging op onze havens?
- Hoe kunnen we de hittestress in steden aanpakken door water meer ruimte te geven?
- Wat is de impact op de economie of energievoorziening als een droge periode meerdere weken aanhoudt, waardoor de waterstand van rivieren zeer laag wordt?
De kracht zit niet in technologie op zich, maar in de combinatie van data, de kennis over verschillende domeinen heen en besluitvorming.
Daarom koppelt Sweco digitale innovatie aan hydrologische expertise, infrastructuurkennis, ruimtelijk inzicht en operationele haalbaarheid.
Klimaatadaptatie by design
Water en klimaat vragen niet alleen technische oplossingen. Ze vragen ook ontwerpkeuzes.
Waar geven we water opnieuw ruimte?
Waar houden we water vast?
Welke infrastructuur vraagt versterking?
Hoe combineren we waterveiligheid met biodiversiteit, mobiliteit, publieke ruimte en economische ontwikkeling?
En hoe zorgen we ervoor dat maatregelen vandaag passen binnen de klimaatscenario’s van morgen?
In de eerste plaats vergen de antwoorden op deze vragen een multidisciplinaire aanpak.
De ingenieurs, hydrologen, ecologen, stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten en data-experten van Sweco zitten samen aan tafel met beleidsmakers en beheerders.
In de tweede plaats zorgen we er voor dat de antwoorden op deze vragen werken op verschillende schaalniveaus:
- strategische waterplannen voor steden, regio’s en stroomgebieden;
- hydrologische en hydraulische modellering;
- ontwerp van waterbouwkundige infrastructuur;
- digital twins en datagedreven beslissingsondersteuning;
- klimaatadaptieve inrichting van publieke ruimte en bedrijventerreinen;
- ruimte voor water via buffering, infiltratie en gecontroleerde overstroming;
- integratie van waterveiligheid, droogtebeheer, natuur en ruimtelijke kwaliteit.
Onze ontwerpoplossingen werken als een systeem omdat … water werkt als een systeem.
Samen werken aan waterrobuuste leefomgevingen
Klimaatverandering maakt waterbeheer urgenter, maar ook rijker aan mogelijkheden. Met sterke coalities, slimme digitale instrumenten en een geïntegreerde blik kunnen we gebieden ontwerpen die beter omgaan met storm, droogte en wateroverlast.
Dat is de uitdaging voor de komende jaren: water behandelen als richtinggevend systeem voor veerkrachtige steden, landschappen, infrastructuur en gemeenschappen – en niet langer als een randvoorwaarde.
Want wie het water begrijpt, ontwerpt beter voor de toekomst.
Overig nieuws
Water inzetten als bondgenoot in de klimaatadaptatie
Lees meer
Challenge Accepted seizoen 2: complexe uitdagingen vragen om geïntegreerde oplossingen
Lees meer
Waterbeheer zonder hergebruik is niet meer van deze tijd
Lees meer