Sweco Belgium

Waterstrategieën voor farma: van zuivering tot efficiënt gebruik

Gezondheidszorg en life sciences zijn essentieel voor ons welzijn, en de farmaceutische industrie speelt een cruciale rol in het creëren van medicijnen en behandelingen die onze levenskwaliteit verbeteren. De farmaceutische industrie staat voor aanzienlijke uitdagingen als het gaat om waterbeheer. Water is een cruciale component in verschillende processen zoals de productie van medicijnen, reiniging en desinfectie van apparatuur, koeling en het genereren van stoom.

Het waarborgen van waterkwaliteit is essentieel om te voldoen aan strikte regelgeving en milieueisen. Dat gaat van de opzuivering van stadswater om te voldoen aan GMP vereisten, tot het zuiveren van afvalwater op te voldoen aan lozingsnormen. Sweco biedt gespecialiseerde oplossingen om deze uitdagingen aan te pakken. Daarnaast adviseren onze consultants over optimalisatie van het watergebruik via onder andere reductie en hergebruik, ingrepen die zowel duurzaam als kostenbesparend werken.

Sweco heeft een uitgebreide ervaring binnen de farmaceutische sector. Onze consultants begrijpen de GMP-vereisten voor specifieke waterstromen binnen het productieproces van medicijnen, zoals Water for Injection (WFI), Clean Steam en Purified Water (PW).

De wateruitdagingen van de farmaceutische industrie

Onze consultants water krijgen van farmaceutische bedrijven vaak specifieke vragen over watergebruik en zuivering. Heel concreet gaat het om:

Water audit
Evaluatie lozing bedrijfsafvalwater van waterzuiveringsinstallaties

Hieronder duiken we dieper in deze uitdagingen en onze oplossingen.

1. Water audit

Met een water audit bieden we een farmaceutisch bedrijf een gedetailleerde inventarisatie van alle waterstromen binnen de faciliteit. Dit is cruciaal voor enige besluitvorming omtrent waterbesparing en optimalisatie. In dit proces onderscheiden onze waterexperts verschillende cruciale stappen:

Waterstromen in kaart brengen: identificatie en analyse van alle waterstromen binnen het bedrijf.
Technieken optimaliseren: verbetering van bestaande technologieën om efficiënter watergebruik te stimuleren.
Waterstromen hergebruiken: het integreren van systemen om water te hergebruiken op basis van hun kwaliteit en zuiverheid.
Waterrecuperatie: het terugwinnen van water na doorgedreven zuivering.
Warmte recupereren: het terugwinnen van warmte uit waterstromen voor toepassingen zoals stoomproductie, distributielussen bij hogere temperaturen, en koeltorens.

Waterkwaliteit en -recuperatie

Voor stromen zoals Water for Injection, Clean Steam en Purified Water wordt vaak gestart vanuit stadswater, vanwege de goede kwaliteit en de betrouwbare samenstelling.

Evengoed kan heel wat ander water hergebruikt worden voor sommige processen. Hemelwater, rejectstromen en gezuiverd proceswater zijn inzetbaar voor niet-kritieke processen, zoals Black Steam, irrigatie, sanitair, reiniging en koeling. Afhankelijk van de verdere toepassing kunnen we specifieke winningstechnieken voorstellen:

Klassieke membraanfiltratie: een scheidingstechniek voor de verwijdering van allerhande verontreinigingen
Closed Circuit RO (CCRO): een recirculatiesysteem met hoge recovery rate, en bijgevolg minder concentraat debieten.
Indamping: water verdampen op hoge temperaturen om het zo terug te winnen.
Electrodialyse: kan nuttig zijn voor het hergebruiken van waterstromen die sulfaat en chloride bevatten en meer inzetbaar voor kleinere installaties. De Ecologiepremie+ kan de kosten verlagen als het laagwaardig water wordt omgevormd tot proceswater of sanitair water.

Duurzame kostenbesparing

De verdampingswarmte die ontstaat bijvoorbeeld bij indamping kan worden herwonnen. Sweco’s water consultants werken nauw samen met de energie experts voor een geïntegreerde studie die de restwarmte optimaal toepast in de processen.

Een ingreep die bijdraagt aan zowel de duurzaamheid als kostenbesparing.

Case study: Water masterplan voor een vertrouwelijke biofarmaceutische klant

Sweco ondersteunde het farmaceutische bedrijf in de ambitie om het waterverbruik te verminderen met 20% tegen 2030, vergeleken met 2015. Als eerste stap verrichtten onze water consultants een water audit, om het bestaande verbruik te analyseren en zo zicht te krijgen op mogelijke waterbesparende ingrepen. Dat leverde drie belangrijke inzichten op.

Een sluitende waterbalans is essentieel om de grote waterverbruikers te identificeren en waterbesparende maatregelen voor te stellen. Er is een discrepantie vastgesteld van 23% in het stadswater dat de faciliteit binnenkomt, en wat uiteindelijk wordt gebruikt door de verschillende systemen. Sweco ondersteunde het bedrijf bij de uitwerking van een meetcampagne om de lacunes op te sporen.
De recovery van de black steam is lager dan verwacht. Typisch ligt die tussen 70 en 90%. De recovery verbeteren naar 70% levert een besparing van 3,5% op het verbruik van stadswater. Recovery verbeteren naar 90% zou een besparing opleveren van 12,8% op het verbruik van stadswater.
Daarnaast werd vastgesteld dat van het Highly Purified Water dat wordt gedeioniseerd, slechts 25% wordt gebruikt voor Water for Injection, Clean Steam en labowater.

Met deze inzichten kunnen onze water consultants het farmaceutisch bedrijf verder ondersteunen in het behalen van de ambities.

2. Evaluatie lozing bedrijfsafvalwater van waterzuiveringsinstallaties

De evaluatie van waterzuiveringsinstallaties binnen farmaceutische bedrijven is cruciaal. De lozing van bedrijfsafvalwater op oppervlaktewater is onderhevig aan veranderingen – door productieverhoging, procesaanpassing en strengere lozingsnormen.

Onze experts evalueren impact van de lozing van het bedrijfsafvalwater op de kwaliteit van het ontvangende water via de Wezertoets, ontwikkeld door de Vlaamse overheid in lijn met de kaderrichtlijn water van Europa. Sweco heeft ook de kennis in huis om te voldoen aan de lozingsnormen door toepassing van de Best Beschikbare Technieken + (BBT+) tool. In zuiveringstechnieken maken we een onderscheid tussen:

Verwijderingstechnieken: de component wordt uit het water verwijderd en omgezet naar een andere fase (vast, vloeistof of gas). Voorbeelden zijn chemische oxidatie, chemische precipitatie met kalkmelk, pelletkristalisatie en ionuitwisseling
Opconcentratietechnieken: dit reduceert de vervuilde stroom in debiet, maar verhoogt de concentratie. Verdere behandeling is nodig. Voorbeelden zijn nanofiltratie, omgekeerde osmose, CCRO, electrodialyse en pyrolyse.
Bronmaatregelen: de reductie toepassen op de bron of één deelstroom. Dit vereist vaak minder energie, investering en opvolging. Vaak houdt dit het vervangen van chemicaliën in.

Wist je dat?

In juni 2025 werd de Wezertoets aangepast, waardoor ook bestaande lozingen en hervergunningen opnieuw geëvalueerd moeten worden.

Hervergunning INEOS Aromatics voor haar chemieactiviteiten in Geel

Als ontwerp- en studie consultancy evalueert Sweco niet alleen de lozing van het bedrijfsafvalwater. Als onafhankelijke partij bieden we alle services aan om farmaceutische klanten te begeleiden in het ontwerp en de realisatie van nieuwe of aangepaste waterzuiveringsinstallaties, in onze multidisciplinaire teams equipment, piping en elektrische systemen.

Case-study: Omgevingsvergunning voor een vertrouwelijke biofarmaceutische klant

Om een omgevingsvergunning te verkrijgen, liet dit bedrijf onderzoeken welke BBT+ maatregelen de concentraties van chloriden en sulfaten nog kunnen reduceren in de lozing.

Sweco’s water consultants analyseerden verschillende technieken voor verwijdering en opconcentratie, naast bronmaatregelen om meer dan 75% van de huidige vuilvracht te verwijderen. De analyses onderzoeken praktische voor- en nadelen, en de technische haalbaarheid.
Van de haalbare oplossingen onderzochten onze experts de kosteneffectiviteit, zowel wat de investeringskost betreft als de operationele kost, de directe en indirecte kosten, om zo de terugverdientijd te berekenen.
Tenslotte werd de kosteneffectiviteit afgetoetst tegenover de economische haalbaarheid voor het bedrijf.

Dat leidde tot twee duidelijke voorkeuren.
Voor de reductie van de chloriden blijkt de beste oplossing ijzertrichloride te vervangen door aluminaat.
Voor de reductie van de sulfaten is het voorstel om het zwavelzuur te vervangen door CO2.

Waterbeheerstrategie: meten is weten

Farmaceutische bedrijven maken gebruik van verschillende waterbronnen en -stromen. Water audits en de evaluatie van waterzuiveringsinstallaties zijn onontbeerlijke componenten van een duurzaam, efficiënt en kostenefficiënt waterbeheer, dat beantwoordt aan strenge regelgeving en aan de milieunormen. Onze consultants bieden deze twee componenten ook als één geïntegreerde studie aan.

Sweco’s multidisciplinaire aanpak heeft de ambitie om de wateruitdagingen van de farmasector op een geïntegreerde manier te ondersteunen op het vlak van:

Kwaliteit: voor water van de hoogste zuiverheid voor kritieke farmaceutische processen.
Duurzaamheid: om milieueffecten te minimaliseren via efficiënt watergebruik en -hergebruik.
Efficiëntie: om waterstromen en warmterecuperatie te optimaliseren

Ontdek wat Sweco voor de optimalisatie van jouw watergebruik kan betekenen

Overig nieuws

Koolstofvrij, Industry Transition, Zero-Carbon, Expert Talk, Industrietransitie01/04/2026

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Ontvang updates over baanbrekende projecten, duurzame oplossingen en exclusieve inzichten van Sweco. Schrijf je nu in voor onze nieuwsbrief en transformeer mee naar de toekomst.