Healthy Soil & Water
Oosterweel: slim grondwaterbeheer en infiltratie
De Oosterweelverbinding is één van de meest complexe infrastructuurdossiers in België. Naast mobiliteit en leefbaarheid speelt ook water een hoofdrol.
De ringdelen en tunnels grijpen diep in de ondergrond in en beïnvloeden het lokale grondwatersysteem.
Sweco ondersteunt de bouwheer met een integraal water- en infiltratieconcept, van studiefase tot en met exploitatie.
- Expertise:
- Water, Good soil, Climate resilience & nature
- Klant
- Lantis
- Plaats
- Antwerpen
- Sweco scoop
- Ontwerp grondwatermeetnet, Ontwikkeling grondwatermodel, Infiltratie en buffering
Uitdaging: ingrijpende werken in een kwetsbaar grondwatersysteem
Tijdens de werffase zijn grote, langdurige bemalingen nodig om bouwputten, sleuven en verdiepte ringdelen droog te zetten. Zulke bemalingen kunnen lokaal zorgen voor:
- een daling van de grondwaterstand;
- zettingen met impact op bestaande infrastructuur;
- verdroging van groen, parken en tuinen;
- mogelijke beïnvloeding van funderingen en bronnen in de omgeving.
Integrale aanpak: van metingen tot bijsturing op de werf
Om de impact op het watersysteem te begrijpen én te sturen, werkte Sweco mee aan een integrale aanpak die alle fasen van het project omvat:
Studiefase: het grondwatersysteem in kaart brengen
In de Antwerpse projectzone is een uitgebreid grondwatermeetnet uitgerold, met meer dan 200 dataloggers/telemetrische divers. Op basis van deze metingen en rekening houdend met seizoensgebonden schommelingen, werd de referentietoestand van het grondwater gedetailleerd in kaart gebracht.
Die data vormde de input voor een uitgebreid grondwatermodel, waarop scenario’s en mitigerende maatregelen konden worden getest.
Ontwerp: mitigerende maatregelen
Diepwanden lopen door tot in de ondoorlatende lagen in de ondergrond. Ze remmen het water af, en beperken de instroom van grondwater in de bouwputten.
Daarbij houdt het ontwerp rekening met mogelijke langetermijneffecten stroomopwaarts, zoals hogere grondwaterstanden. Deze effecten worden mee beoordeeld in het grondwatermodel.
Uitvoering: real-time monitoren en peilgestuurde bemaling
De 200 dataloggers zenden real-time informatie door, zodat de bemalingen peilgestuurd kunnen verlopen: als waterbesparende maatregel mag het grondwaterpeil niet verder worden verlaagd dan strikt noodzakelijk.
De real-time data wordt tussentijds gerapporteerd aan adviesinstanties en ondersteunt bijsturing waar nodig.
Werffase: waterkwaliteit
De kwaliteit van het effluent van de bemalingen wordt continu opgevolgd.
Voor lozing wordt het behandeld via een waterzuiveringsinstallatie behandeld: enkel gezuiverd water komt in het milieu terecht.
Zo ontstaat een ketenaanpak: van referentiemeting, over modellering en ontwerp van maatregelen, tot monitoring en bijsturing tijdens de werken én in de exploitatie.
Infiltratie en buffering in de exploitatiefase
Ook na de bouw houdt het waterverhaal niet op. De verdiepte ring en tunnels vragen beperkte permanente opvang van lekdebiet (insijpeling) om de infrastructuur droog en veilig te houden. Ook hier volgt een structureel monitoringsprogramma alles op.
Daarnaast moeten buffering en groenblauwe structuren piekafvoer beperken naar riolering en waterlopen.
Sweco ondersteunt de bouwheer en partners in Oosterweel onder meer met:
- ontwerp en uitrol van het grondwatermeetnet;
- ontwikkeling en verfijning van het grondwatermodel;
- advies rond mitigerende maatregelen (diepwanden, bemalingsconcepten, infiltratie- en bufferoplossingen);
- opzet van peilgestuurde bemaling en real-time monitoring;
- rapportering aan en afstemming met adviesinstanties;
- integratie van infiltratie en buffering in het ontwerp van de groenblauwe structuren.
