Staalengineering
Gabriël Theunisbrug: gebundelde staalexpertise verbindt stad en waterweg
Achter het herkenbare silhouet van de vernieuwde Gabriël Theunisbrug in Antwerpen schuilt een samenspel van brugontwerp, stabiliteitskennis en uitvoeringsgerichte staalengineering. Sweco werkte i.s.m. Arcadis aan het ontwerp en de stabiliteitsstudie. Stendess Part of Sweco verzorgde de uitvoeringsgerichte engineering van de staalconstructie. Het project toont hoe die complementaire staalexpertise meer ruimte voor de binnenvaart verbindt met een stadsboulevard tussen Merksem en Deurne.
- Expertise:
- Transport & Mobiliteit
- Klant
- De Vlaamse Waterweg nv
- Locatie
- Albertkanaal, tussen Merksem en Deurne
- Services
- Brugontwerp, constructieve engineering en stabiliteitsstudie, uitvoeringsgerichte staalengineering
- Ontwerppartners
- Arcadis (brugontwerp en stabiliteitsstudie i.s.m. Sweco), ZJA ( architecturaal ontwerp), OKRA Landschapsarchitecten (landschappelijke inpassing)
- Uitvoeringspartners
- Artes Group (burgerlijke bouwkunde), Stadsbader (wegen en rioleringen), Taveirne (traminfrastructuur), Aelterman (staalbouw autobruggen), Techno Métal Industrie (staalbouw trambrug)
Staal als antwoord op een dubbele ontwerpopgave
De vernieuwing van de Theunisbrug maakt deel uit van het overkoepelende project ‘Opwaardering Albertkanaal’ van De Vlaamse Waterweg nv. De brug vormt daarmee een schakel in de opwaardering van het kanaal voor vierlaags containervaart. Met een vrije doorvaarthoogte van 9,10 meter neemt de vernieuwde brug een lokaal knelpunt weg. Drie naast elkaar gelegen stalen bruggen verenigen die nautische eis met een stedelijke ambitie: een stadsboulevard voor trams, auto’s, fietsers en voetgangers. Staalengineering vormt zo de technische schakel tussen meer ruimte voor de scheepvaart en een betere verbinding tussen beide oevers.
Constructieve precisie geeft staal zijn silhouet
In opdracht van De Vlaamse Waterweg bv werkte Sweco binnen de THV Arcadis-Sweco aan het brugontwerp en de stabiliteitsstudie. ZJA verzorgde het architecturale ontwerp en OKRA Landschapsarchitecten de landschappelijke inpassing. Samen bracht het ontwerpteam draagkracht, vormgeving en omgevingskwaliteit bijeen. Twee verkeersbruggen flankeren een afzonderlijke trambrug. Samengestelde stalen kokerliggers en dwarsliggers dragen de betonnen brugdekken; kokervormige diagonalen en karakteristieke V-vormige kolommen tekenen de open bovenbouw. Die constructieve uitwerking bepaalt niet alleen het herkenbare silhouet: de openingen tussen de bruggen laten ook daglicht door tot aan de oevers en houden het water zichtbaar tijdens het oversteken.
Gebundelde staalexpertise, van ontwerp tot uitvoering
De staalconstructie vroeg ook in de uitvoering om gespecialiseerde engineering. Waar Sweco binnen de THV Arcadis-Sweco bijdroeg aan het brugontwerp en de stabiliteitsstudie, verzorgde Stendess Part of Sweco de uitvoeringsgerichte staalengineering. De samengestelde kokerliggers, dwarsliggers, diagonalen en kolommen vroegen om een nauwkeurige vertaling van het constructieve ontwerp naar de uitvoering. Aelterman en Techno Métal Industrie realiseerden de staalbouw. Juist die aansluiting tussen ontwerp, engineering en staalbouw maakt de Theunisbrug tot een illustratie van complementaire expertise.
Vandaag bundelen Sweco en Stendess Part of Sweco die complementaire expertise in een geïntegreerd aanbod voor complexe staalconstructies. Samen verbinden we brede ontwerp- en ingenieurskennis met de diepgaande staaltechnische knowhow. Dat biedt klanten ondersteuning van de eerste ontwerpkeuzes tot de uitvoeringsgerichte uitwerking, met aandacht voor precisie, bouwbaarheid en flexibiliteit.
Staalengineering met oog voor de bouwfasering
Voor de realisatie bundelden Artes Group, Stadsbader en Taveirne hun expertise: Artes Group verzorgde de burgerlijke bouwkunde, Stadsbader de wegen en rioleringen en Taveirne de traminfrastructuur. Aelterman bouwde de stalen autobruggen en Techno Métal Industrie de stalen trambrug. Naast opdrachtgever De Vlaamse Waterweg waren ook het Agentschap Wegen en Verkeer voor de weginfrastructuur, De Lijn voor het tramvervoer en water-link in samenwerking met Aquafin voor de water- en rioleringsinfrastructuur betrokken. Stad Antwerpen maakte als stedelijke projectpartner deel uit van de samenwerking.
De technische opgave stopte niet bij de definitieve draagstructuur. Ook tijdens de werken moest het kanaal oversteekbaar blijven voor tramreizigers, automobilisten, fietsers en voetgangers. De keuze voor drie afzonderlijke stalen bruggen maakte een gefaseerde uitvoering mogelijk. Daarmee verbindt het project constructieve engineering met bouwbaarheid en verkeerscontinuïteit. Het resultaat biedt extra ruimte voor de scheepvaart én een vernieuwde stedelijke verbinding. Aan de oevers en onder de brug versterken zitplekken, groen en verlichting de relatie met het water: staalinfrastructuur die niet alleen verkeer draagt, maar ook ruimte maakt om te verblijven.
Erkenning voor architectuur en staalengineering
De Gabriël Theunisbrug won de Architecture MasterPrize 2022 in de categorie ‘Infrastructure’ en werd genomineerd voor de BENELUX Steel Bridge Contest 2023 in de categorie Verkeersbruggen. De architectuurprijs en de staalbrugnominatie zetten de combinatie van vormgeving, stedelijke inpassing en constructieve uitwerking in de kijker. Beide erkenningen plaatsen het gezamenlijke werk van opdrachtgever, ontwerpers, ingenieurs, aannemers en staalbouwers centraal. Voor Sweco vormt de brug tegelijk een concrete referentie voor de staalexpertise die wij vandaag bundelen: van constructief ontwerp tot uitvoeringsgerichte engineering, in nauwe samenwerking met de bouwpartners.
Foto’s: © ZJA