CE‑compliance bij de start: garantie op kwaliteit, veiligheid en juridische rust

CE-markering wordt vaak nog gezien als een verplicht nummer dat je pas op het einde moet afvinken. Maar precies daar gaat het mis. Wanneer de indienstname nadert en de vraag opduikt wie verantwoordelijk is voor de conformiteit van de volledige installatie, blijkt dat de antwoorden onduidelijk of zelfs afwezig zijn. Bij Sweco maken CE‑markering en het technisch constructiedossier (TCD) vanaf dag één integraal deel uit van een kwalitatief ontwerp- en bouwproces. Daarin komen compliance, technische keuzes en commerciële belangen samen.

CE in multidisciplinaire projecten: een onderbelicht thema

Gerard ziet het elke dag gebeuren: tijdens projectvergaderingen gaat het vooral over ontwerp, planning en budget, terwijl CE‑regelgeving opvallend vaak buiten beeld blijft. “Uitbaters vertrouwen doorgaans op de fabrikant van machines of componenten om conformiteitsdocumenten aan te leveren. Dat is nodig, maar het dekt lang niet alles wanneer je verschillende machines en installatiedelen samenbrengt tot één functionerende installatie.”

Daarbij hoort een belangrijke vraag die te weinig wordt gesteld: Wie is juridisch de fabrikant van de volledige installatie? Zolang dat onduidelijk blijft, ontstaan er risico’s, vertragingen en mogelijk dure correcties.

Veel bedrijven worden fabrikant zonder het te beseffen

Gerard legt uit dat je sneller fabrikant wordt dan je denkt. “Wanneer je machines, leidingsystemen of installatieonderdelen integreert tot één proceslijn of retrofit, ontstaat een nieuw geheel. Juridisch gezien ben jij dan de fabrikant volgens de toepasselijke richtlijnen, zoals de Machineverordening (EU) 2023/1230 of de PED‑richtlijn voor drukapparatuur.”

Dat betekent dat jij verantwoordelijk wordt voor de risicoanalyse, de technische documentatie en de EU‑verklaring van overeenstemming. Die verantwoordelijkheid ligt dus niet automatisch bij de oorspronkelijke machinefabrikanten, maar bij degene die het geheel samenbouwt.

Verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid

Als fabrikant moet jij kunnen aantonen dat het volledige systeem voldoet aan alle relevante richtlijnen. Dat gaat veel verder dan enkel machinewetgeving.

Afhankelijk van je installatie heb je mogelijk ook te maken met:

• PED‑richtlijn voor drukapparatuur
• ATEX voor explosiegevaarlijke zones
• Laagspanningsrichtlijn
• EMC‑richtlijn

Daarvoor heb je een volledig en actueel technisch constructiedossier nodig. Gerard waarschuwt: “Zonder dat dossier is het bijzonder moeilijk om tijdens inspecties, audits of incidentonderzoeken aan te tonen dat je systeem voldoet.”

Waar loopt het vandaag het vaakst mis?

Volgens Gerard is het grootste probleem de timing. “Veel bedrijven zien CE nog steeds als een eindstap. Ze bouwen, testen en nemen in dienst, en pas dan vragen ze zich af wie fabrikant is. Dat leidt tot retroactief puzzelwerk: wat is er precies gebeurd, wie heeft wat gedaan en volgens welke normen? Dat kost tijd, geld en zorgt voor juridische onzekerheid.”

Ook in ontwerp- en aankoopfases gaat het geregeld mis. “De juiste klemtonen worden niet gelegd. Documentatie blijft onvolledig, risicoanalyses ontbreken en het technisch dossier wordt pas op het einde samengesteld. Terwijl dat eigenlijk stap voor stap mee moet groeien doorheen het project.”