Full lifecycle in de praktijk: Usquare.brussels en Herman Teirlinckgebouw

Hoe krijgt het full lifecycle principe concreet vorm in complexe bouw- en reconversieprojecten? Aan de hand van de herontwikkeling van de Kazernes van Elsene tot Usquare.brussels en het Herman Teirlinckgebouw op Tour&Taxis tonen we hoe visie, ontwerp, techniek en lange‑termijnwaarde samenkomen in één geïntegreerde aanpak.

Herontwikkeling Kazernes van Elsene tot Usquare.brussels

Usquare.brussels geeft de vroegere Fritz Toussaintkazerne in Elsene een tweede leven als open, gemengde en toekomstgerichte stadswijk. De herontwikkeling, gedragen door het Brussels Gewest, de VUB en de ULB, zet maximaal in op circulaire renovatie en duurzaam stedelijk erfgoed. De voormalige rijkswachtkazernes worden herbestemd tot een universiteitspool, aangevuld met woningen, buurtvoorzieningen en publieke ruimtes die naadloos aansluiten bij het stedelijk weefsel.

Binnen het Usquare-project werd het full lifecycle principe toegepast vanaf de masterplanning en de uitwerking van het richtplan van aanleg (RPA) voor de herontwikkeling van de voormalige Koninklijke Rijkswachtschool in Elsene. In deze vroege fase werden niet alleen ruimtelijke keuzes vastgelegd, maar ook strategische uitgangspunten rond duurzame stadsontwikkeling, energie, circulariteit en de integratie van de site in haar stedelijke omgeving.

We dragen bij aan de ontwikkeling van Usquare.brussels via verschillende opdrachten. Onze full lifecycle aanpak komt ook hier sterk naar voren door het samenbrengen van disciplines en inzichten over de opdrachten heen. Zo hebben we vanaf het begin de grote lijnen uitgezet: een toekomstgericht ruimtelijk kader en duidelijke ambities rond placemaking, duurzaamheid, energie en circulariteit. In de volgende fases zijn die verder uitgewerkt door de architecten, met Sweco als ingenieursconsultant.

Hélène Rillaerts, Team Manager Urban Projects

Herman Teirlinckgebouw: nieuwbouw passief gebouw

Het Herman Teirlinckgebouw op de Tour & Taxis-site in Brussel is het grootste vrijstaande passieve kantoorgebouw van België en huisvest vandaag de Vlaamse Overheid. Het gebouw werd van bij de start opgevat als een toonbeeld van duurzaamheid, energie-efficiëntie en gezond binnencomfort. Met zijn meanderende vorm, vier groene binnenplaatsen en sterke focus op daglicht en welzijn biedt het een kwalitatieve werkomgeving voor zo’n 2.500 medewerkers. Sweco was betrokken bij meerdere sleutelfases van het project en bleef ook na de oplevering actief betrokken, waardoor het gebouw een mooi voorbeeld vormt van onze full lifecycle aanpak in de praktijk.

Het Herman Teirlinckgebouw bewijst de kracht van samenwerking. Samen met het Agentschap Facilitair Bedrijf en Harvest Management optimaliseren we via data, Model Predictive Control en slimme foutenanalyse continu de gebouwprestaties. In 2026 zetten we zo de stap naar een fossielvrije exploitatie door de gasketels uit te faseren.

Kurt Corvers, Business Unit Manager Buildings

Van ontwerp naar realiteit – uitvoering

Tijdens de uitvoering lag de nadruk op de consequente realisatie van deze technische concepten. De combinatie van geothermische warmtepompen, adiabatische koeling, betonkernactivering, klimaatplafonds en zonnepanelen resulteerde in een gebouw dat niet alleen duurzaam ontworpen was, maar ook technisch coherent en performant functioneert.

Van oplevering naar blijvende optimalisatie – beheer

De meerwaarde van het full lifecycle denken wordt vooral zichtbaar in het gebruik. Acht jaar na oplevering werd het gebouw verder geoptimaliseerd via Model Predictive Control (MPC). Met behulp van dynamische simulaties en data uit het gebouw wordt de HVAC-installatie continu aangestuurd en bijgestuurd. Dat leidde tot een energiebesparing van bijna 30% op HVAC-niveau, terwijl het gebruikscomfort nog verbeterde. Foutdetectie via digitale modellen maakt bovendien proactief onderhoud mogelijk en ondersteunt een verdere reductie van energie- en onderhoudskosten. Zo blijft het Herman Teirlinckgebouw ook vandaag evolueren, in lijn met de ambities voor CO₂-neutraliteit en toekomstbestendigheid.

beelden Herman Teirlinckgebouw: hoofdbeeld ©Bram Goots. 1. ©Filip Dujardin, 2. en 3. ©Bram Goots