Sweco Belgium
Houtbouw hertekent versnipperde site in Schaarbeek
In de Stephensonwijk in Schaarbeek wordt een versnipperde site met verouderde gebouwen, loodsen en verhardingen omgevormd tot een samenhangend stedelijk geheel. Het project bundelt sportinfrastructuur, kinderopvang, lokale verenigingen en een nieuw publiek park.
Binnen deze complexe herontwikkeling speelt houtbouw een centrale rol. Urban Platform tekent voor het architecturale ontwerp, Sweco staat in voor stabiliteit, technieken, EPB en landschapsontwerp. BAAM verzorgt de studie akoestiek. De uitvoering is in handen van Louis De Waele, met Structure Wood als gespecialiseerde partner voor de houtstructuren.
Van versnippering naar samenhang
De ingreep vertrekt vanuit een grondige herstructurering van de site. Verschillende bijgebouwen, loodsen en de bestaande sporthal werden gesloopt. Enkel twee hoofdvolumes aan de straatzijde blijven behouden.
Eén van deze gebouwen wordt intern gerenoveerd en uitgebreid. De nieuwe sporthal wordt achter het bestaande volume ingeplant, op de vrijgekomen ruimte. De twee hoofdgebouwen worden verbonden via een nieuwe staalstructuur op de footprint van de voormalige sporthal, die fungeert als duidelijke toegangspoort tot de site.
Het resultaat is een leesbare en geïntegreerde site-opbouw waarin publieke functies, groen en circulatie opnieuw in balans worden gebracht.
Houtbouw als structurele en contextuele keuze
De nieuwe sporthal en uitbreiding worden gerealiseerd in hout, met een combinatie van CLT, gelamineerde houten liggers en kolommen, en houtskeletbouw voor lichtere bouwdelen en gevelelementen.
De keuze voor houtbouw is het resultaat van meerdere randvoorwaarden:
- Duurzaam materiaalgebruik: sterke focus op biogebaseerde materialen, ook in isolatie en afwerking
- Bouwfysische context: een beperkte draagkracht van de ondergrond maakt lichte structuren noodzakelijk
- Economische efficiëntie: een lichtere houtstructuur beperkt funderingscomplexiteit en vermijdt bijkomende verstevigingen van bestaande structuren
- Prefab en rationaliteit: hoge mate van prefabricatie ondersteunt een gestandaardiseerde en efficiënte uitvoering, in lijn met de ontwerpintentie
- Ruimtelijke flexibiliteit: grote overspanningen zonder kolommen ondersteunen multifunctioneel gebruik en toekomstige herprogrammeerbaarheid
De toepassing van naaldhout draagt bij aan een performante en circulaire materiaalkeuze binnen het projectkader.
Circulair en herbruikgericht bouwen
Het project integreert principes van hergebruik en circulariteit op meerdere niveaus. Materialen uit de sloopfase worden waar mogelijk hergebruikt, waaronder gevelstenen en technische installaties zoals radiatoren.
Hoewel niet expliciet ontworpen als demonteerbare structuur, zijn de houtconstructies in principe reversibel en potentieel herbruikbaar op componentniveau.
Landschap als verbindend systeem
Naast de bouwkundige ingrepen speelt het landschap een structurerende rol. Het nieuwe publieke park verbindt de verschillende functies en compenseert belangrijke hoogteverschillen op de site.
Ter hoogte van de spoorlijn wordt een niveauverschil van ongeveer zeven meter opgevangen via een combinatie van keermuren en hellende landschapsstructuren. Sweco ontwikkelde een geïntegreerd landschapsontwerp dat circulatie, toegankelijkheid en topografie op elkaar afstemt.
Geïntegreerde stedelijke transformatie
De herontwikkeling van de site resulteert in een coherent stedelijk geheel waar bestaande en nieuwe functies elkaar versterken. Door gerichte sloop, behoud en nieuwbouw in hout ontstaat een compacte, performante en toekomstgerichte site.
Het project illustreert hoe geïntegreerd ontwerp en multidisciplinaire engineering kunnen bijdragen aan de herwaardering van versnipperde stedelijke sites, met aandacht voor functionaliteit, duurzaamheid en ruimtelijke kwaliteit.
Overig nieuws
Houtbouw hertekent versnipperde site in Schaarbeek
Lees meer
Sweco verwelkomt CONIX RDBM Belgium officieel
Lees meer
Vergeten stortplaatsen geven inzichten voor brownfieldontwikkeling
Lees meer