Water-Land-Schap 2.0 wapent Vlietvallei tegen droogte en wateroverlast

Op 1 oktober 2026 heeft Jo Brouns, Vlaams minister van Omgeving en Landbouw, officieel ‘Water zonder (be)grenzen in de Vlietvallei’ geopend. Dit initiatief is een van de vijftien gebiedsgerichte projecten binnen Water-Land-Schap 2.0, een programma van de Vlaamse Landmaatschappij in het kader van de Blue Deal waarin lokale coalities droogte en wateroverlast geïntegreerd aanpakken.

In opdracht van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) werkte Sweco samen met mede-initiatiefnemer Polder Vliet en Zielbeek en de andere gebiedspartners aan een flexibeler watersysteem. Via negen concrete dossiers helpt het project water langer vast te houden bij droogte en meer ruimte te creëren bij hevige neerslag.

Sterker waterbeheer in de Vlietvallei

Binnen Water-Land-Schap 2.0 bouwen lokale coalities van overheden, landbouwers, natuurorganisaties, bedrijven en andere gebiedsgebruikers aan watersystemen die klimaatschokken beter opvangen. Een duurzame watervoorraad, goede waterkwaliteit, klimaatrobuuste landbouw en een aantrekkelijk landschap staan daarbij centraal.

De Vlietvallei verloor na het afsluiten van de getijdenwerking eind jaren 1970 geleidelijk haar natuurlijke dynamiek. Daardoor namen verdroging en kwetsbaarheid toe in laaggelegen natuur- en landbouwgebieden, waaronder de Gebuispolder, het Moer van Coolhem, het Moer in Bornem, Michembeemden, Tekbroek, Lippelobroek en Marselaer. Het project bouwt voort op het Riviercontract van de Vliet en het stroomgebiedbeheerplan 2022–2027 en vertaalt de principes van de Blue Deal naar concrete ingrepen op het terrein.

Sweco brengt negen waterprojecten van plan naar uitvoering

In opdracht van de VMM stond Sweco in voor de voorstudie, het ontwerp, de vergunningsaanvragen, de aanbesteding en de ondersteuning tijdens de uitvoering. Samen met mede-initiatiefnemer Polder Vliet en Zielbeek en de andere stakeholders brachten onze experts negen dossiers tot uitvoering. Daarbij combineerden we projectleiding, hydrologie en technisch ontwerp met ecologische analyses, omgevingsvergunningen, milieuhygiënisch bodemonderzoek, ondersteuning op de werf en terreinopmetingen, ook op moeilijk bereikbare locaties.

De Sweco-teams Blue Deal, Ecosystem Services, Bodem, Civil, Urban Management en Geodata werkten als één multidisciplinair geheel. Naast de technische uitwerking namen we ook een verbindende rol op: belangen afstemmen, oplossingen bespreekbaar maken en het nodige draagvlak creëren om de projecten vergund en uitgevoerd te krijgen.

Van regelbare stuwen tot een open Ronnebeek

De ingrepen maken flexibel peilbeheer mogelijk: in droge periodes blijft meer water beschikbaar voor natuur en landbouw, terwijl gebieden bij nat weer extra water kunnen bufferen of gecontroleerd afvoeren. In Ruisbroek werden twee regelstuwen geplaatst. In Coolhem en Bornem werden historische watertoevoeren naar natuurgebieden hersteld of geoptimaliseerd. De Ronnebeek werd over ongeveer 100 meter opnieuw in open bedding gebracht, zodat infiltratie, buffering en natuurontwikkeling opnieuw kansen krijgen. Ook Michembeemden, Tekbroek, Lippelobroek en de voormalige kasteelsite Marselaer kregen maatregelen om water langer vast te houden.

Foto’s: © Sweco

Waterbuffers en beekherstel binnen Water-Land-Schap 2.0

Ook buiten de contouren van de Vlietvallei zet Sweco zijn geïntegreerde waterexpertise in binnen Water-Land-Schap 2.0. Voor de provincie West-Vlaanderen voerden we drie haalbaarheidsstudies uit voor buffer- en spaarbekkens in Kortemark, Diksmuide en Houthulst, als onderdeel van het gebiedsproject Blankaartbekken en Handzamevallei. In Voeren werkten we in opdracht van de VMM aan drie waterbuffers, van voorstudie tot aanbestedingsdossier. En in de Plantentuin van Meise ondersteunden we de hermeandering van de Amelvonnebeek binnen het project Klimaatrobuuste Groene Noordrand.