Fossielvrije slibverwerking als motor voor een circulaire waterzuiveringsketen
Elke dag zuiveren de installaties van Aquafin miljoenen liters afvalwater afkomstig van gezinnen en bedrijven in Vlaanderen. Wat achterblijft na dit zuiveringsproces is zuiveringsslib, een reststroom die jarenlang voornamelijk als afvalproduct werd beschouwd. Vandaag verandert die visie fundamenteel. Dankzij innovatieve verwerkingstechnieken wordt zuiveringsslib steeds meer gezien als een waardevolle bron van energie en grondstoffen en vormt het een belangrijke schakel binnen de circulaire economie.
Met de bouw van twee CO₂-neutrale slibdrogers in Roeselare en Beringen zet Aquafin een belangrijke stap in de verdere verduurzaming van de Vlaamse waterzuiveringsketen. De installaties maken gebruik van laagwaardige industriële restwarmte in plaats van fossiele brandstoffen. Samen met Aquafin, Stadsbader-Deckx en Huber realiseerde Sweco een geïntegreerde oplossing waarin procesengineering, architectuur, stabiliteit, gebouwtechnieken, vergunningen en veiligheid samenkomen.
- Klant
- Aquafin
- Locatie
- Roeselare, Beringen, België
- Partners
- Aquafin, Stadsbader-Deckx, Huber, Sweco
- Sweco scoop
- Omgevingsvergunningen, Architectuur, Stabiliteit, Gebouwtechnieken, HAZOP, HAZID, ATEX, SIL, PED, Brandveiligheid, Detailed Engineering, Commissioning
- Expertise
- Water, Industriële oplossingen, Hoog-performante gebouwen, Procesveiligheid, Circulaire economie
Een nieuwe standaard voor duurzame slibverwerking
Aquafin produceert jaarlijks ongeveer 350.000 ton ontwaterd zuiveringsslib, goed voor ongeveer 95.000 ton droge stof. Traditionele slibdroging gebeurde vaak met fossiele brandstoffen. De nieuwe installaties kiezen resoluut voor laagwaardige restwarmte afkomstig van Mirom in Roeselare en Biostoom in Beringen. Hierdoor wordt restenergie maximaal benut en daalt de CO₂-uitstoot aanzienlijk.
Door de strategische spreiding van beide installaties kan het slibtransport efficiënter worden georganiseerd en worden transportkilometers beperkt.
Van afvalwater naar waardevolle energie
Het ontwaterde slib bevat gemiddeld nog 73% water en 27% droge stof. Na aankomst wordt het automatisch opgeslagen in ontvangst- en dagbunkers. Vervolgens pompen slibpompen het materiaal naar de banddrogers, waar het in dunne strengen over de droogband wordt verdeeld om het contactoppervlak met de warme lucht te maximaliseren. De warme lucht, verwarmd met industriële restwarmte, droogt het slib in een gesloten luchtkringloop. Condensaat wordt gezuiverd, proceslucht wordt behandeld en het gedroogde slib wordt geperst tot pellets die automatisch naar opslagsilo’s worden getransporteerd.
Door het droogproces stijgt de energetische waarde van het slib aanzienlijk. Hierdoor kan het verwerkt worden in de SlibMonoVerwerker (SMV), waar elektriciteit en industriële stoom worden geproduceerd en op termijn ook fosfor kan worden teruggewonnen.
Restwarmte als sleutel tot CO₂-neutraliteit
Het gebruik van laagwaardige restwarmte vormt het hart van het project. De warmte wordt rechtstreeks ingezet zonder omzetting naar elektriciteit, waardoor energieverliezen worden vermeden. De projecten tonen hoe industriële symbiose een belangrijke rol kan spelen in de energietransitie en hoe bestaande reststromen maximaal kunnen worden gevaloriseerd.
De slibdrogers vormen een belangrijke stap in Aquafins langetermijnstrategie. Vanaf 2027 zal ongeveer 66% van het Vlaamse zuiveringsslib via de SlibMonoVerwerker worden verwerkt. Tegen 2040 wil Aquafin evolueren naar een volledig circulaire verwerking waarbij energieproductie en grondstoffenrecuperatie hand in hand gaan.
Ontworpen voor continue exploitatie
De installaties functioneren 24 uur per dag en zeven dagen per week. Dankzij een hoge automatiseringsgraad kunnen ze ook tijdens nachten en weekends zonder permanente personeelsbezetting blijven draaien. Grote opslagcapaciteiten en intelligente procesbesturing zorgen voor een betrouwbare en efficiënte werking.
Door de beperkte beschikbare ruimte moesten alle procesinstallaties, gebouwen en technische voorzieningen uiterst compact worden geïntegreerd. De diepe slibbunkers, zettingsgevoelige ondergrond en zware procestechnieken vroegen om een multidisciplinaire aanpak. Een centraal 3D-model vormde de basis voor de samenwerking tussen alle disciplines.
Ontwerpen met respect voor de omgeving
Geluid, geur en emissies werden vanaf de eerste ontwerpfase meegenomen. Innovatieve luchtsluizen beperken geurhinder, terwijl uitgebreide luchtbehandelingssystemen en biofilters zorgen voor een minimale impact op de omgeving.
Veiligheid vanaf de eerste ontwerpfase
Veiligheid stond centraal gedurende het volledige project. Sweco voerde HAZOP-, HAZID-, ATEX-, SIL- en PED-analyses uit en begeleidde de machineveiligheid. Brandveiligheid werd geïntegreerd via compartimentering, automatische branddetectie, blussystemen, CO-detectie, evacuatiestudies en noodprocedures.
Ontworpen voor onderhoud en levensduur
Alle installaties zijn eenvoudig bereikbaar voor inspectie en onderhoud. Een onderhoudsrolbrug, epoxyvloeren, droge pompkelders en batterijgestuurde no-breaksystemen verhogen de bedrijfszekerheid en beperken de onderhoudskosten gedurende de volledige levensduur.
De rol van Sweco
Sweco ondersteunde het consortium reeds tijdens de aanbestedingsfase en bleef betrokken gedurende de volledige realisatie. De expertise omvatte architectuur, stabiliteit, gebouwtechnieken, omgevingsvergunningen, procesveiligheid, detailed engineering en commissioning. Dankzij de samenwerking tussen Buildings, Industry, Infrastructure en Energy & Environment ontstond een integraal ontwerp waarin alle disciplines optimaal op elkaar werden afgestemd.
De Aquafin Slibdrogers tonen hoe geïntegreerde engineering, circulaire energie en innovatieve procestechnologie samen bijdragen aan een klimaatneutrale waterzuiveringsketen. Door fossiele brandstoffen te vervangen door industriële restwarmte en zuiveringsslib om te vormen tot een waardevolle energie- en grondstoffenbron, bouwen Aquafin en haar partners aan een toekomstbestendige infrastructuur voor Vlaanderen.