
Havens & waterwegen
Herontwikkeling Oosterweeleiland ontwart havenknoop
Vitale haveninfrastructuur vernieuwen zonder de werking van de omliggende bedrijven te onderbreken: dat is de uitdaging op het Oosterweeleiland. In de haven van Antwerpen zijn de Wilmarsdonkbrug en Oosterweelbrug einde levensduur. Sweco werkt het nieuwe scenario uit voor de vervanging van beide bruggen en de herinrichting van het openbaar domein. Met een multidisciplinaire ontwerpaanpak maken we spoor, weg en water futureproof.
- Expertise:
- Water, Transport & mobility
- Klant
- Port of Antwerp-Bruges
- Locatie
- Oosterweeleiland, haven van Antwerpen
- Services
- Multidisciplinaire ontwerpstudie, vergunningen, MER, projectmanagement, stakeholdermanagement en ondersteuning bij uitvoering
Bruggen vervangen in een actieve havenomgeving
De Wilmarsdonk- en Oosterweelbrug zijn versleten schakels in het Antwerpse havengebied. Dit vernieuwingsmomentum grijpen we aan om ook de hele werking van het Oosterweeleiland te verbeteren door de knopen tussen de verschillende vervoersmodi te ontwarren. Voor die ambitieuze herontwikkeling nemen we het volledige ontwerp voor onze rekening. De opgave ligt in een ouder deel van de haven, waar bestaande bedrijven operationeel moeten blijven en spoor-, weg- en scheepvaartverkeer nauw op elkaar zijn afgestemd.

Beweegbare spoorbruggen en een verhoogde Oosterweelbrug
De Wilmarsdonkbrug wordt vervangen door twee beweegbare spoorbruggen in staal, ter hoogte van de huidige brug. Ook het bijhorende noodbedieningsgebouw, de radartoren en de technische installaties maken deel uit van de studie. De fundering wordt grotendeels vernieuwd en uitgebreid met combiwanden in en naast het huidige dok. Zo ontstaat een robuuste spoorontsluiting voor de bedrijven op en rond het Oosterweeleiland.
De iconische Oosterweelbrug maakt plaats voor een verhoogde vaste brug in staal. De aanloophellingen worden deels uitgewerkt als betonnen viaductconstructie en deels als gewapende grond. Tegelijk wordt de volledige ontsluiting voor spoor- en wegverkeer opnieuw georganiseerd, met aandacht voor gescheiden verkeersstromen, veilige fietspaden en een betere samenhang tussen infrastructuur en havenwerking.


Multidisciplinair ontwerp voor spoor, weg, water en nutsleidingen
We zien spoor, weg en water als één dynamisch geheel. Nieuwe rijwegen, veilige fietspaden, gescheiden verkeersstromen, spoorwerken, signalisatie, riolering, sloop en fasering komen samen in één geïntegreerd ontwerp. Ook de coördinatie van nutswerken is complex: verschillende gestuurde boringen kruisen het projectgebied, waarvan twee onder de dokken door. Een deel van de nutsleidingen wordt in een zinker geplaatst.
Van haalbaarheid tot aanbesteding en bouwteam
Sweco doorloopt alle projectfases: van haalbaarheid en uitgangspuntennota’s tot voorontwerp, start- en projectnota, definitief ontwerp, faseringsstudie, omgevingsvergunning, MER-studie en aanbestedingsdossier. Daarna volgt ondersteuning bij de uitvoering en verdere optimalisatie in bouwteam met de aannemer. Die aanpak maakt het mogelijk om technische keuzes, vergunningstrajecten, fasering en hinderbeperking voortdurend op elkaar af te stemmen.

Havencontext vraagt slimme fasering en stakeholdermanagement
Werken op het Oosterweeleiland betekent ontwerpen in een omgeving die nooit stilstaat. De bestaande bedrijven moeten bereikbaar blijven, de havenactiviteiten moeten kunnen doorgaan en de impact op spoor-, weg- en waterverkeer moet beheersbaar blijven. Daarom zijn fasering, stakeholdermanagement en projectmanagement zeer belangrijk. Sweco bewaakt de inhoudelijke samenhang, stemt disciplines op elkaar af en vertaalt de havencontext naar een uitvoerbaar ontwerp.
Disciplines binnen de ontwerpstudie
- MER-studie en omgevingsvergunning, inclusief stedenbouwkundig en milieuluik, bemalingen, zuiveringen en CTE-onderzoek
- Staal- en betonberekeningen, bewegende constructies voor de Wilmarsdonkbruggen en machinerichtlijn
- HVAC, technieken, elektriciteit, EI&A
- Spoorwerken, signalisatie, rioleringswerken, nutsaanleg, sloop en fasering
- Stakeholdermanagement in havencontext en projectmanagement
De havenknoop ontward, de vaart erin
Met de herontwikkeling van het Oosterweeleiland versterken we bereikbaarheid en bedrijfszekerheid van een strategische plek in de Antwerpse haven. Twee nieuwe beweegbare spoorbruggen zorgen voor redundantie en vlotte treinontsluiting. De verhoogde Oosterweelbrug, de nieuwe wegontsluiting en de veilige fietsinfrastructuur brengen orde in een complexe verkeersknoop. Zo blijft de haven draaien, terwijl haar infrastructuur klaar wordt gemaakt voor de volgende decennia.
Foto’s: © Tom D’haenens | Simulaties: © Splendid