Sweco Belgium
Europese steden bouwen samen aan circulaire en klimaatneutrale buurten
Inzichten van het New European Bauhaus Festival 2026
Brussel was op 11 juni het decor voor een inspirerende internationale uitwisseling over duurzame stadsontwikkeling. Tijdens het New European Bauhaus Festival organiseerde Sweco Belgium in het Urban Insight Lab een evenement waar steden, onderzoekers, architecten en beleidsmakers samenkwamen rond één centrale vraag: hoe kunnen we samen bouwen aan circulaire, gezonde en klimaatneutrale buurten?
Experts uit Stockholm, Parijs, Brussel, Gent, Boedapest, Luxemburg en Kiev kwamen samen om te discussiëren over thema’s als de circulaire economie, adaptief hergebruik, digitale innovatie, stedelijke gezondheid en Europese samenwerking.
Van Europese ambitie naar lokale impact
Het New European Bauhaus-initiatief van de Europese Commissie wil duurzaamheid, esthetiek en inclusiviteit samenbrengen in de manier waarop we onze leefomgeving vormgeven. Tijdens het evenement werd duidelijk dat die ambitie pas echt tastbaar wordt wanneer Europese kennis, technologische innovatie en lokale ervaring samenkomen.
Tijdens de openingssessies deelden vertegenwoordigers van Stockholm, Parijs en Brussel hun aanpak om klimaatneutraliteit en circulariteit op buurtniveau te versnellen. Daarbij kwamen verschillende invalshoeken aan bod: van gezondheidsgerichte stadsontwikkeling en circulaire economische modellen tot ruimtelijke strategieën en de integratie van duurzame energie-infrastructuur.
Een belangrijke conclusie sprong eruit: duurzame stedelijke transformatie is niet alleen een technische uitdaging. Ze vraagt ook om nieuwe vormen van governance, samenwerking en participatie tussen overheden, burgers, bedrijven en kennisinstellingen.
Circulaire buurten vragen meer dan technologie
In de workshops werd onderzocht wat er nodig is om circulaire buurten echt te realiseren. Daarbij keken we naar de wisselwerking tussen klimaat- en gezondheidsdoelstellingen, de uitrol van circulaire warmtenetten en de rol van digitale technologie zoals digital twins in de stedelijke transitie.
Een belangrijke conclusie uit de sessies over circulaire warmtenetten was dat technische haalbaarheid slechts een deel van het verhaal is. Minstens even belangrijk zijn governance, eigenaarschap en een eerlijke verdeling van risico’s. Ook werd duidelijk dat burgers niet alleen als eindgebruikers moeten worden gezien, maar ook als mogelijke mede-eigenaars van energie-infrastructuur. Nieuwe modellen zoals energiecoöperaties en token-based participatie kwamen aan bod als manieren om voordelen eerlijker te verdelen en lokale betrokkenheid te versterken.
Daarnaast werd benadrukt dat warmte op zichzelf een waardevolle stedelijke hulpbron is, die een degelijk financieel en institutioneel kader nodig heeft. Tegelijk moeten oplossingen naadloos passen binnen de bestaande stedelijke context, zonder dat individuele huishoudens worden geconfronteerd met ingrijpende of dure renovaties.
De schaalbaarheid van innovatieve oplossingen hangt dus niet alleen af van de technologie zelf, maar ook van de manier waarop steden, regio’s, bedrijven en burgers samenwerken.
Ook het potentieel van digital twins werd uitgebreid besproken. Door data, infrastructuur en stedelijke processen samen te brengen in een digitale omgeving, kunnen steden toekomstige ontwikkelingen beter inschatten en doordachtere keuzes maken over duurzame investeringen.
The New European Bauhaus verbindt de juiste mensen om visies om te zetten in schaalbare oplossingen met een tastbare impact op onze steden.
Johan Van Reeth, CSO Sweco Belgium
Adaptief hergebruik als hefboom voor duurzame steden
Een van de hoogtepunten van de namiddag was de keynote over adaptief hergebruik van bestaande gebouwen. Daarin werd benadrukt dat erfgoed niet alleen historische waarde heeft, maar ook een belangrijke rol kan spelen in het verduurzamen van onze gebouwde omgeving.
Tijdens de interactieve gesprekken gingen deelnemers in op vragen als: hoe geven we historische gebouwen een nieuwe functie? Hoe integreren we moderne technieken zonder het karakter van een gebouw te verliezen? En hoe kunnen gebouwen met een complexe of beladen geschiedenis opnieuw betekenis krijgen in de samenleving?
De sprekers benadrukten dat elk gebouw een gelaagde geschiedenis heeft, en dat precies die evolutie richting kan geven aan toekomstige ingrepen. Door zorgvuldig om te gaan met bestaande structuren, materialen en verhalen kunnen architectuur en erfgoed uitgroeien tot krachtige motoren voor circulaire stadsontwikkeling.
Gezonde steden en klimaatbeleid gaan hand in hand
Een ander terugkerend thema was de nauwe link tussen klimaatbeleid en gezondheid. Op basis van de ervaring van Stockholm werd duidelijk dat maatregelen die het klimaat ten goede komen vaak ook leiden tot gezondere leefomgevingen.
Er was brede steun voor het idee dat duurzame keuzes ook de makkelijkste en meest voor de hand liggende keuzes moeten worden voor burgers. Daarvoor zijn niet alleen technologische innovaties nodig, maar ook aangepaste regelgeving, gerichte economische prikkels en een geïntegreerde beleidsaanpak.
Een belangrijke vaststelling was dat steden nog te vaak in gescheiden beleidsdomeinen werken. Nochtans zijn klimaat, gezondheid, mobiliteit, energie en ruimtelijke ordening sterk met elkaar verweven.
Europese samenwerking versnelt innovatie
Het evenement onderstreepte ook de meerwaarde van Europese samenwerkingsprogramma’s zoals URBACT, EUI en ESPON. Deze initiatieven brengen steden samen rond gedeelde uitdagingen en creëren ruimte voor kennisuitwisseling, experiment en innovatie.
Door steden met gelijkaardige vraagstukken met elkaar te verbinden, ontstaan netwerken waarin goede praktijken sneller kunnen worden opgeschaald. Innovatieve oplossingen rond energie, circulariteit en stedelijke ontwikkeling hoeven zo niet telkens opnieuw uitgevonden te worden, maar kunnen voortbouwen op ervaringen elders in Europa.
Naar een gedeeld geheugen voor Europese steden
Een van de meest inspirerende inzichten kwam uit de slotdiscussie. Verschillende sprekers benadrukten dat Europa nood heeft aan een soort “persistent memory”: een gedeeld systeem waarin steden niet alleen regelgeving, maar ook best practices, ervaringen en geleerde lessen kunnen bewaren en delen.
Door kennis structureel te verankeren en toegankelijk te maken voor andere steden, kan de snelheid van innovatie aanzienlijk toenemen. Succesvolle oplossingen voor circulaire economie, adaptief hergebruik en klimaatadaptatie kunnen zich zo sneller verspreiden en een grotere impact realiseren.
Het NEB Festival Satellite Event bevestigt Sweco’s voortrekkersrol en expertise op het vlak van duurzaamheid en veerkracht.
Samen bouwen aan de steden van morgen
Met dit satellite event tijdens het New European Bauhaus Festival bevestigde Sweco opnieuw zijn rol als verbindende partner tussen steden, kennisinstellingen en Europese innovatieprojecten. Door expertise uit architectuur, engineering, digitalisering en duurzaamheid samen te brengen, helpen we overheden en organisaties om visie om te zetten in concrete actie.
De inzichten uit Brussel tonen duidelijk aan dat de transitie naar klimaatneutrale en circulaire steden geen soloreis is, maar een gezamenlijke Europese opgave. Alleen door samenwerking, kennisdeling en een geïntegreerde aanpak kunnen we leefbare, inclusieve en toekomstbestendige buurten bouwen voor generaties die komen.
Dank aan alle sprekers en deelnemers voor hun inspirerende bijdragen. Wil je verder praten over een mogelijke samenwerking? Neem dan gerust contact met ons op. We kijken ernaar uit om in gesprek te gaan.
Download de presentatie hier
Other news
Europese steden bouwen samen aan circulaire en klimaatneutrale buurten
Lees meer
Overstromingen van 2021: vijf jaar later op weg naar meer veerkracht
Lees meer
Hoeilaart zet de toon met klimaatadaptieve straten
Lees meer