In deze aflevering van Challenge Accepted gaan André Jurres, Arjan Missine en Tom Van Den Noortgaete in gesprek over de toekomst van energie in België, Nederland en Europa. Hoe verminderen we onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen? Welke rol spelen elektrificatie, waterstof, batterijen en kernenergie? En wat kunnen bedrijven vandaag al doen om zich beter te wapenen tegen energiecrisissen?
Challenge Accpeted: Ons energiesysteem onder druk
Ons energiesysteem staat onder druk. Fossiele brandstoffen blijven een belangrijke rol spelen in onze economie, terwijl olie- en gasprijzen sterk schommelen door geopolitieke spanningen. Tegelijk groeit het aandeel hernieuwbare energie, maar dat brengt nieuwe uitdagingen met zich mee: negatieve elektriciteitsprijzen, netcongestie en een energiesysteem dat slimmer en flexibeler moet worden.
Een energiesysteem in volle verandering
De energiecrisis toont hoe kwetsbaar Europa nog altijd is. België en Nederland zijn sterk geïndustrialiseerde landen, met grote havens en petrochemische clusters. Daardoor blijft de vraag naar olie en gas groot, niet alleen als brandstof, maar ook als grondstof voor de industrie.
Volgens André Jurres is dat precies waarom de energietransitie zo strategisch is. Minder afhankelijk worden van fossiele energie betekent ook minder afhankelijk worden van internationale prijsschommelingen en geopolitieke onzekerheid.
Tegelijk groeit de productie van zonne- en windenergie sterk. Dat is positief, maar het huidige elektriciteitsnet is historisch gebouwd rond centrale productie-eenheden, zoals gas- en kerncentrales. De massale opkomst van decentrale hernieuwbare energie zet dat systeem onder druk.
Netcongestie en negatieve prijzen
Een belangrijk thema in de aflevering is netcongestie. In Nederland zijn er al regio’s waar nieuwe aansluitingen tijdelijk niet meer mogelijk zijn. Ook België moet hierop anticiperen. Het probleem zit niet alleen in de productie van energie, maar ook in de manier waarop vraag en aanbod op elkaar worden afgestemd.
Negatieve elektriciteitsprijzen lijken op het eerste gezicht aantrekkelijk, maar zijn volgens André Jurres vooral een alarmsignaal. Ze tonen dat het systeem uit balans is. Niemand investeert op lange termijn in een markt waarin energie op bepaalde momenten geld kost.
Daarom is systeemintegratie essentieel. Hernieuwbare energie, batterijen, waterstof, netinfrastructuur en industriële flexibiliteit moeten beter op elkaar worden afgestemd.
Flexibiliteit als sleutel voor bedrijven
Voor bedrijven ligt er op korte termijn veel potentieel in flexibiliteit. Dat betekent dat organisaties slimmer omgaan met hun energieverbruik. Denk aan het verschuiven van batchprocessen, het afvlakken van piekverbruik, het voorverwarmen van processen op momenten met veel goedkope groene stroom of het combineren van zonnepanelen, batterijen en energiemanagementsystemen.
Tom Van Den Noortgaete benadrukt dat elektrificatie hierbij een belangrijke rol speelt. Hoe meer processen elektrisch verlopen, hoe meer mogelijkheden bedrijven krijgen om flexibel te sturen op prijs, beschikbaarheid en netcapaciteit.
Ook samenwerking tussen bedrijven wordt belangrijker. In industriële clusters kunnen bedrijven energie delen, samen investeren in opslag of lokale energiehubs opzetten. Zo kunnen ze niet alleen hun eigen energiekosten beheersen, maar ook het net ondersteunen.
Waterstof, batterijen en kernenergie
Batterijen zijn nuttig voor opslag op korte termijn, maar lossen niet alles op. Voor seizoensopslag en industriële toepassingen komt waterstof nadrukkelijk in beeld. Waterstof kan dienen als grondstof, als energiebuffer en als bouwsteen voor afgeleide moleculen zoals methanol of ammoniak.
Ook kernenergie komt aan bod. Vooral kleinere modulaire reactoren, zogenaamde SMR’s, worden besproken als mogelijke stabiele energiebron naast hernieuwbare energie. De gasten benadrukken wel dat dit alleen zinvol is binnen een bredere strategie, met grensoverschrijdende samenwerking en duidelijke keuzes op Europees niveau.
Europa moet strategische keuzes maken
Een rode draad door het gesprek is de nood aan samenwerking. België en Nederland delen veel uitdagingen: een sterke industrie, beperkte ruimte, grote havens, een hoge energievraag en een sterke afhankelijkheid van internationale energiemarkten.
Volgens de gasten moeten we energie niet langer alleen per land bekijken. Europa moet bepalen waar het economisch sterk in wil zijn en welke industrieën het wil behouden of aantrekken. Dat vraagt duidelijke keuzes, langetermijnvisie en investeringen in technologie, infrastructuur en kennis.
Wat kunnen bedrijven vandaag doen?
Hoewel veel oplossingen op systeemniveau liggen, kunnen bedrijven vandaag al beginnen. De eerste stap is inzicht krijgen in het eigen energiesysteem. Waar zitten de pieken? Welke processen kunnen flexibeler worden aangestuurd? Welke investeringen achter de meter zijn mogelijk? En hoe kan samenwerking met andere bedrijven in de buurt waarde creëren?
De boodschap van de aflevering is duidelijk: wacht niet op één perfecte oplossing. Begin bij jezelf, maar werk samen.
Prijsvraag
Welke actie zou jouw bedrijf als eerste ondernemen om de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verminderen?
Laat het ons weten en maak kans op een Flexscan-analyse. Daarmee brengen we in kaart welke flexibele assets en opportuniteiten voor flexibiliteit binnen jouw bedrijf aanwezig zijn.
Contacteer onze experten
Tom Van Den Noortgaete
Division Director Energy & Environment & Business Development Manager
Arjan Missinne
Team Manager Energy for Industry
Vraag het onze experts – samen bouwen aan oplossingen
Heb je vragen over uitdagingen die in onze podcast aan bod komen? Ons team van experts staat klaar om je te helpen en samen met jou naar oplossingen te zoeken die het verschil maken. Laat je gegevens achter en we nemen snel contact met je op.