Ecopassages in Limburg: voorrang aan de natuur
Sweco helpt de fauna en flora in Limburg vooruit met het ontwerp van drie nieuwe ecoverbindingen. Onze experts in civiele techniek, landschapsarchitectuur en ecologie bundelen hun krachten om deze projecten tot een succes te maken.
- Klant
- De Werkvennootschap
- Locaties
- Lommel, Genk, Oudsbergen
Vlaanderen is volop bezig met het bouwen van ‘ontsnipperings’-initiatieven zoals wildrasters, ecoducten en -tunnels. Het doel? Het herstellen van de verbinding tussen belangrijke natuurgebieden die door wegen zijn gescheiden. Dit is precies wat we in Lommel, Oudsbergen en Dilsen-Stokkem doen.
Biodiversiteit in Vlaanderen
Deze initiatieven maken deel uit van het Actieprogramma Ecologische Ontsnippering (VAPEO) van de Vlaamse overheid. Het VAPEO-plan omvat projecten langs gewestwegen die de komende jaren de leefgebieden van dieren opnieuw met elkaar zullen verbinden, inclusief passages om veilig de weg over te steken. Zo dragen we bij aan het herstel van ecosystemen en de uitbouw van een netwerk van samenhangende natuur in Vlaanderen.
In opdracht van De Werkvennootschap tekent Sweco voor het ontwerp van het ecoduct over de N71 aan het Kristalpark in Lommel (zie simulatie hiernaast) en de ecovallei onder de N76, op de grens van Genk en Oudsbergen, bij de Terril Zwartberg. Het ecoduct over de N71, dat aan het Waaltjesbos grenst, sluit aan op het Nationaal Park Bosland, de ecopassage onder de N76 vormt een stapsteen vanuit Nationaal Park Hoge Kempen.
Koen Maes, Senior Expert Biodiversiteit bij Sweco: “Elke ecoverbinding heeft een droge zone, een meer schaduwrijke struikengordel en een natte zone. Dat is ecologisch gezien de beste manier om ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk dieren er gebruik van kunnen en zullen maken. We willen niet alleen wijdverspreide soorten (ree, vos, everzwijn) aantrekken, maar ook doelsoorten die in de rest van Vlaanderen erg zeldzaam zijn, zoals de wolf, zadelsprinkhaan en gladde slang.”
Milieu vrijwaren tijdens volledige levenscyclus
Een levenscyclusanalyse gaf ons waardevolle inzichten voor het kiezen van duurzame brug- en tunneloplossingen. We hebben het materiaalgebruik tot een minimum beperkt en beton met de laagste CO2-impact geselecteerd. Bovendien hebben we de voordelen van een neutrale grondbalans (N76) op de milieu-impact kwantitatief berekend.
Door de ecovallei onder de N76 te laten lopen in plaats van erover, konden we de MKI-waarde (milieukostenindicator) aanzienlijk verlagen. In de volgende ontwerpstap hebben we de life cycle cost geanalyseerd, met de nadruk op een onderhoudsarm ontwerp. We hebben zowel een integrale (N71) als een semi-integrale (N76) constructie ontwikkeld, zonder oplegtoestellen en met minimale voegen. Op beide locaties wordt regenwater lokaal geïnfiltreerd, zonder gebruik van pompputten.
Ecovallei onder de N76 in Oudsbergen
Bart Steenwegen, Project Manager bij Sweco: “Deze breed samengestelde Do Not Significant Harm-aanpak in ons ontwerp viel duidelijk in de smaak bij de opdrachtgever. Het DNSH-principe vindt zijn oorsprong in de Europese taxonomie regelgeving, het classificatiesysteem van methodes en technieken voor duurzame activiteiten. Het naleven van die regels moet finaal leiden tot een duurzamer Europa, zoals beschreven in de Europese Green Deal.”
Ecoduct als hefboom voor natuur en recreatie
Voor het ecoduct Dilserbos over de N75 bij Terhills in Dilsen-Stokkem heeft Sweco voor het Agentschap Wegen en Verkeer zowel het definitieve ontwerp als de omgevingsvergunning opgesteld. Het ecoduct is verder uitgewerkt in een ‘engineering & build’ opdracht, waarbij we het programma van eisen hebben samengesteld.
Bart Steenwegen, Project Manager bij Sweco: “Deze opdracht begon als een combinatie van een ecoduct, een passage voor recreanten en een fietsbrug, toen nog onder de naam ‘Limbrug’. Na het nodige studiewerk werd het project opgesplitst in een ecoduct met recreatieve verbindingen voor voetgangers en ruiters, en een aparte fietsbrug bij Sparrendal.”
Voor de vormgeving is gekozen voor een vloeiende lijn die beter aansluit bij het landschap op de steilrand. Aan de buitenzijde worden verticale houten latten tegen de panelen geplaatst, die verwijzen naar de verticale cortenstalen stijlen van de fietsbrug, waardoor ze samen een ensemble vormen. Binnenin de tunnel wordt de zijkant afgewerkt met schanskorven. De kolommen in de middenstrook zijn zo transparant mogelijk ontworpen om de sociale veiligheid langs het fietspad te bevorderen.
Ecoduct Dilserbos over de N75 in Dilsen-Stokkem
