Eerste installatie voor quaternaire zuivering van micropolluenten in Vlaanderen behaalt brons bij de IWA Project Innovation Awards 2026

Sweco en Aquafin hebben samen met de aannemers de bronzen medaille behaald in de categorie Market-changing Water Technology & Infrastructure van de IWA Project Innovation Awards 2026 voor de eerste installatie voor quaternaire zuivering van micropolluenten in Vlaanderen (rioolwaterzuiveringsinstallatie Aartselaar).

De IWA Project Innovation Awards bekronen uitmuntendheid en innovatie in waterbeheer, onderzoek en technologie. De prijzen werden uitgereikt tijdens het IWA World Water Congress & Exhibition in Glasgow, dat waterprofessionals en innovators van over de hele wereld samenbracht. De eerste volwaardige installatie voor quaternaire zuivering in Vlaanderen, op de RWZI in Aartselaar, werd bekroond in de categorie Water Technology & Infrastructure omdat ze bewezen zuiveringsprincipes vertaalt naar een breed toepasbare oplossing en de realisatie van infrastructuur combineert met gestructureerde kennisopbouw voor de ruimere watersector.

Micropolluenten verwijderen met quaternaire zuivering

Conventionele afvalwaterzuivering verwijdert organisch materiaal en nutriënten, maar houdt opkomende organische micropolluenten niet volledig tegen. Resten van geneesmiddelen, cosmetica, pesticiden en PFAS-verbindingen kunnen daardoor nog steeds in het oppervlaktewater terechtkomen. Zelfs in lage concentraties kunnen deze stoffen aquatische ecosystemen aantasten, bijdragen aan antimicrobiële resistentie en bijkomende uitdagingen creëren waar oppervlaktewater wordt gebruikt voor de productie van drinkwater.

Discfiltratie, ozonisatie en actief kool verbeteren de waterkwaliteit

Op de site in Aartselaar werken drie opeenvolgende zuiveringsstappen samen. De door Litran geïnstalleerde discfilters verwijderen eerst de resterende zwevende stoffen. Xylem leverde in samenwerking met Deckx Elektro Mechanica de ozonisatietechnologie, die in een door Mols Contractors gebouwde betonnen tank een breed spectrum aan organische micropolluenten oxideert en afbreekt. Vervolgens vangen filters met granulair actief kool de resterende micropolluenten en transformatieproducten op. Samen maken deze technologieën de verwijdering van micropolluenten mogelijk, verbeteren ze de lokale oppervlaktewaterkwaliteit en ondersteunen ze de transitie naar robuustere en duurzamere afvalwaterzuiveringssystemen.

Het is de eerste installatie in Vlaanderen die deze combinatie op volle schaal toepast. Het gezuiverde effluent wordt geloosd in de Grote Struisbeek. Zo draagt de proefinstallatie rechtstreeks bij aan de lokale oppervlaktewaterkwaliteit en levert ze tegelijk onderbouwde inzichten voor een bredere uitrol in Vlaanderen en Nederland. De volledige nabehandelingsinstallatie werd officieel ingehuldigd op 23 mei 2025, na voorbereidingen die Aquafin en de Vlaamse Milieumaatschappij in 2017 startten.

Europese richtlijn stedelijk afvalwater stimuleert investeringen in quaternaire zuivering

Het project levert ook tijdig praktijkervaring op voor de uitvoering van de herziene Europese richtlijn stedelijk afvalwater. Tegen eind 2045 wordt quaternaire zuivering verplicht voor installaties die 150.000 inwonerequivalenten of meer bedienen. Voor kleinere RWZI’s wordt via een risicoanalyse beoordeeld of bijkomende nabehandeling noodzakelijk is.

Tussentijdse uitvoeringsdoelstellingen gelden in 2033 en 2039. Operationele gegevens op volle schaal van deze site zullen toekomstige projecten helpen om onderbouwde keuzes te maken op het vlak van ontwerp, automatisering, monitoring, onderhoud, veiligheid en kostenefficiëntie.

Multidisciplinaire engineering voor afvalwaterzuivering

Sweco ondersteunde Aquafin met de haalbaarheidsstudie, het voorontwerp, de vergunningsaanvraag, de opmaak van de bestekdocumenten en de uitvoeringsbegeleiding. Het multidisciplinaire team behartigde de disciplines procesontwerp, elektromechanica, bouwkunde, elektriciteit, automatisatie en infrastructuur en bracht die samen in één coherente oplossing.

De installatie is een referentiesite binnen het Interreg Vlaanderen-Nederland-project “Schone Waterlopen door O3G”. Dit grensoverschrijdende programma onderzoekt hoe ozonisatie en granulair actief kool optimaal kunnen worden gecombineerd om hoge verwijderingspercentages te bereiken met een minimale vorming van bijproducten, minder regeneratiecycli van het kool en een efficiënt gebruik van energie en grondstoffen. Continue monitoring op de site in Aartselaar registreert operationele parameters en zuiveringsresultaten en bouwt zo een praktische kennisbasis op voor volgende installaties.

Foto’s: © Frederik Beyens – Aquafin – Faye Pynaert