De akoestische omgeving in de gezondheidszorg verbeteren: een casestudy van CH Les Viviers
In de gezondheidszorg is een gunstige akoestische omgeving van vitaal belang. Een goed ontworpen akoestisch landschap speelt een cruciale rol in het welzijn van patiënten, het waarborgen van privacy en het faciliteren van communicatie onder het personeel. Patiënten in ziekenhuizen hebben vaak moeite een verkwikkende slaap te bereiken door overmatig lawaai uit verschillende bronnen: gesprekken van het personeel, piepende machines, apparatuur die verplaatst wordt enz. Constant geluid kan leiden tot irritatie en vermoeidheid, en uiteindelijk de zorg beïnvloeden. Onderzoek wijst uit dat patiënten vatbaarder zijn voor angst en stress dan gezonde personen – een lawaaierige ziekenhuisomgeving versterkt deze kwetsbaarheid. Bovendien kan overmatig lawaai de communicatie tussen zorgverleners en patiënten verstoren, waardoor het risico op medische fouten toeneemt. Al het bovenstaande onderstreept het belang voor zorginstellingen om akoestisch ontwerp prioriteit te geven in hun planning.
Geïntegreerd ontwerp voor logische oplossingen
Het Sweco ontwerpteam hanteert een mensgerichte aanpak om door middel van realistische oplossingen akoestisch comfort te garanderen dat voldoet aan hedendaagse normen. Een geïntegreerde aanpak vanaf de eerste ontwerpfases verenigt akoestisch comfort met duurzame en esthetische bouwoplossingen.
Het is belangrijk om te vermelden dat er in België geen duidelijke en overkoepelende norm bestaat voor akoestiek in ziekenhuizen. Oudere bestaande normen maken gebruik van verouderde eenheden en kwaliteitseisen. Ons ontwerpteam streeft er naar om de klant een normatief kader met duidelijke doelen te presenteren. Voor het gloednieuwe CH Les Viviers hebben onze akoestische experts een uitgebreid document opgesteld waarin de minimale akoestische doelstellingen duidelijk worden gekwantificeerd op basis van de bestaande normen, met gebruik van hedendaagse eenheden en kwaliteitseisen. De doelstellingen zijn vervolgens gerealiseerd door zowel architectonische als technische oplossingen.
Een bijkomende element in CH Les Viviers is de schillenmethode. In deze ontwerpbenadering worden functies gegroepeerd om operationele efficiëntie en TCO te optimaliseren. De schillenmethode maakt het makkelijker om aan de specifieke akoestische vereisten per schil tegemoet te komen. Zo huisvest de “fabriek” de technieken in een aparte schil. Dit technisch volume functioneert tegelijk, dankzij een geïntegreerde aanpak, als geluidsscherm voor de schil “hotel & motel”, met hospitalisatie- en dagafdelingen. Op kleinere schaal worden luidruchtige functies binnen het ziekenhuis gescheiden van gevoelige zones zoals patiëntenkamers.
Doordachte planning en specifieke maatregelen verminderen effectief het geluid en de trillingen van medische apparatuur. Beeldvormingsapparatuur, zoals MRI-scanners, zijn bijzonder onderhevig aan laagfrequente trillingen en genereren significant geluid (>100dB). Dat wordt geminimaliseerd met “doos-in-doos” constructies, op de begane grond, weg van gevoelige zones. De dubbele wandconstructie fungeert als een massa-veer-massa systeem, wat de luchtgeluidsisolatie verbetert. Het vloerontwerp minimaliseert trillingsoverdracht en behoudt tegelijk de volle functionaliteit van kritieke medische apparatuur.

Akoestisch comfort voor privacy en operationele efficiëntie
Naast het verminderen van het algehele geluidsniveau voor zowel personeel als patiënten, is het beschermen van de privacy van patiënten van groot belang. Het minimaliseren van geluidsoverdracht door bouwelementen tussen gevoelige kamers is essentieel. Aangezien materialisatie een enorme impact heeft op de duurzaamheid van de constructie, is het belangrijk om een balans te vinden tussen het gebruik van meer en zwaardere materialen (wat zou leiden tot hogere isolatieniveaus) en de akoestische vereisten. De akoestische experts van Sweco hielden ook rekening met de langetermijnflexibiliteit in ontwerp: het verminderen van de behoefte aan toekomstige sloop en reconstructie vermindert CO2-uitstoot. De combinatie van akoestische behoeften en duurzaamheidsaspecten leidde ertoe dat het ontwerpteam voornamelijk lichtgewicht wandconstructies implementeerde op een flexibele vloeropstelling. Een andere oplossing was het traceren van ventilatiekanalen om onnodige doorgangen door kamers zoveel mogelijk te vermijden.
Naast het creëren van een comfortabele akoestische omgeving, verbeteren adequate geluidsabsorptiemaatregelen ook de operationele efficiëntie. Het verminderen van de nagalmtijd in zones met frequente alarmsignalen helpt het personeel om snel de alarmbronnen te identificeren. Bovendien kan het mogelijk lagere alarmvolumes toestaan, wat het comfort van de patiënt verbetert.
Specifiek voor een ziekenhuisomgeving zijn de hygiënenormen en -vereisten. Harde oppervlakken kunnen gemakkelijk worden schoongemaakt, maar ze reflecteren geluid en dragen bij aan verhoogde nagalm. Het gebruik van geluidsreducerende afwerkingen kan daarentegen de slaapkwaliteit en tevredenheid van patiënten verbeteren. Bij het specificeren van de akoestische behoeften om de nagalmtijd per type kamer of gebied te verminderen, verzoenden onze akoestische experts akoestisch comfort met hygiënische normen en veiligheidsvereisten, zoals brandweerstand en ontvlambaarheid. Geluidsabsorptiemaatregelen omvatten het gebruik van geluidsabsorberende plafondtegels en het bieden van maximale akoestische behandeling in de gezondheidsboulevard, restaurants en vergaderruimten.
Het is belangrijk om te vermelden dat er in België geen duidelijke en overkoepelende norm bestaat voor akoestiek in ziekenhuizen. Oudere bestaande normen maken gebruik van verouderde eenheden en kwaliteitseisen. Ons ontwerpteam streeft er naar om de klant een normatief kader met duidelijke doelen te presenteren.
Lieve Van der Spiegel, team manager acoustical engineering
Akoestiek: de stille bijdrage aan een helende omgeving
De integratie van doordacht akoestisch ontwerp in zorgomgevingen is een essentieel aspect van de helende omgeving, ter ondersteuning van het welzijn van patiënten en ter verbetering van de algehele kwaliteit van zorg. Door aandacht te besteden aan geluidsbeheer, geluidsisolatie en de zorgvuldige selectie van materialen, zal het Les Viviers ziekenhuis genezing bevorderen, privacy waarborgen en effectieve communicatie tussen personeel en patiënten faciliteren, wat bijdraagt aan een positievere zorgervaring en leidt tot verbeterde patiëntresultaten en -tevredenheid.
Overig nieuws

Challenge Accepted: hoe onze haven omgaat met klimaatverandering
Lees meer

Ruimte voor morgen: samen bouwen aan veerkrachtige open ruimte
Lees meer

Biodiversiteit in de praktijk: van verlies naar vooruitgang
Lees meer

