Gebromeerde vlamvertragers: de “next emerging contaminant” waar je best vandaag al op anticipeert

PFAS heeft de voorbije jaren de discussie over verontreinigende stoffen gedomineerd. Maar in de schaduw van PFAS dient zich een volgende generatie “emerging contaminants” aan. Eén daarvan zijn gebromeerde vlamvertragers: stoffen die we overal om ons heen terugvinden in elektronische apparaten, textiel, bouwmaterialen en kunststoffen, en die steeds vaker opduiken in bodem, waterbodem en afvalstromen.

Sweco volgt deze next emerging contaminants al jaren op de voet en ondersteunt overheden en bedrijven bij onderzoek, risicobeoordeling en beleid. In dit artikel zoomen we in op gebromeerde vlamvertragers, eventuele implicaties op je activiteiten, en hoe je jouw bedrijf kan voorbereiden.

Pathways naar mens en milieu

Internationale richtlijnen stellen de ambitie voorop om het milieu en de mens te beschermen tegen deze en andere persistente organische polluenten (POPs). De Stockholm Convention ging van kracht in 2004, en werd ondertussen door 186 ondertekend en nageleefd. Met de richtlijn Restriction of Hazardous Substances beperkt de EU sinds 2011 gevaarlijke stoffen in elektrische en elektronische apparatuur, inclusief de BFR subgroepen PBDE’s en PBB’s. Sinds 2019 verbiedt de EU POP-verordening de toepassing van BFR’s met POP’s, en werkt aan de uitfasering van POP’s.

België heeft op dit moment  geen uitgewerkt normenkader voor gebromeerde vlamvertragers in bodem en waterbodem.
Dat betekent echter niet dat er niets beweegt.
In 2020 publiceert OVAM een overzicht met triggerwaarden voor BFR’s. Deze triggerwaarden geven aan tot welke BFR concentraties er geen significante effecten verwacht worden op levende organismen, indicaties die gebruikt kunnen worden in een projectcontext.

Gebromeerde vlamvertragers kunnen in het milieu terechtkomen doorheen de volledige levenscyclus van behandelde producten:

• Tijdens productie en verwerking door lozing van afvalwater, residu’s, stof en emissies, en door atmosferische depositie rond industriële sites.
• Tijdens gebruik door geleidelijke emissie uit materialen (afslijting van kunststoffen, textielvezels, stofvorming).
• Tijdens en na end-of-life door uitloging, door emissies bij verbranding of onvolledige verbranding van kunststoffen en BFR‑houdende delen, en . Vaak zonder kwaad opzet, omdat men zich niet bewust is van de aanwezigheid van BFR’s.

Voor mens en dier ontstaat blootstelling zowel direct (bijvoorbeeld bij verwerking, incidenten, branden) als indirect via verontreinigde lucht, bodem, water, stof en voedsel.

Waarom BFR’s relevant zijn voor jouw organisatie

Hoewel er nog geen uitgewerkt normenkader bestaat, zijn BFR’s vandaag al relevant voor industrie, infrastructuurbeheerders, projectontwikkelaars en overheden.

Anticipeer op de toekomst

In een decretaal bodemonderzoek kunnen BFR’s nu al opduiken als relevante parameter, zeker bij locaties met een duidelijke link naar textiel, elektronica, kunststoffen, afvalverwerking of brandincidenten.
Vermijd onaangename verrassingen in de toekomst: analyseer BFR’s proactief mee, en ga strategisch om met deze inzichten.

Waterbodem en baggerspecie

Bij beheer en onderhoud van waterlopen (ruimen, baggeren) rijst de vraag: hoe behandelen we BFR‑houdende baggerspecie?
Een vroegtijdige aanpak kan je helpen kosten en risico’s te beheersen en compliant te blijven met toekomstige regelgeving.

Afval- en recyclageketens

Voor afvalverwerkers en recyclagebedrijven wordt traceerbaarheid en risicobeheersing rond BFR’s steeds belangrijker.

Reputatie en zorgplicht

Neem BFR’s en andere emerging contaminants expliciet mee in je ESG‑beleid, due diligence en risicobeoordeling, en toon dat je proactief je (bodem)zorgplicht invult.

Sweco combineert expertise in chemie, bodem, water, regelgeving en data-analyse.
We helpen je gebromeerde vlamvertragers en andere emerging contaminants zichtbaar en beheersbaar te maken.
Van screenings en voorstudies, over bodem- en waterbodemonderzoek, hotspot- en risicoanalyse, tot beleid en strategie rond emerging contaminants, en saneringsconcepten en beheer.

Wil je weten welke impact gebromeerde vlamvertragers en andere emerging contaminants kunnen hebben op je projecten, infrastructuur, afval- of recyclageketen?

Onze experten denken graag met je mee over een proactieve en toekomstbestendige aanpak.